Δευτέρα, Νοέμβριος 19, 2018

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 11ος

 

 

 

 

 

 

 

Διονύσιος, τύραννος των Συρακουσών: Η ελληνική αυτοκρατορία της Δύσης και οι πόλεμοι με τους Καρχηδονίους

 

 

 

 

 

 

Διονύσιος, τύραννος των Συρακουσών:

Η ελληνική αυτοκρατορία της Δύσης και οι πόλεμοι με τους Καρχηδονίους

Η ιστορία του πανίσχυρου ηγεμόνα της Μεγάλης Ελλάδας: Οι πόλεμοι, η απολυταρχία και η άνοδος των Συρακουσών

DE AGOSTINI PICTURE LIBRARY VIA GETTY IMAGES

Η ιστορία της Μεγάλης Ελλάδας- των ελληνικών αποικιών στη Σικελία και την Κάτω Ιταλία- είναι ένα κεφάλαιο σχετικά άγνωστο σε πολλούς: Η παρουσία του ελληνισμού στη Δύση έχει διάρκεια αιώνων, με κάποιες από τις ελληνικές πόλεις της «Magna Grecia», όπως θα γινόταν γνωστή στα λατινικά, να εξελίσσονται σε πραγματικά κοσμήματα της Μεσογείου, αφήνοντας το αποτύπωμά τους στην περιοχή για πάρα πολλά χρόνια, ακόμα και μετά την πτώση τους μπροστά στη δύναμη της Ρώμης.

Η ιστορία των Ελλήνων της Δύσης είναι μακρά και περιλαμβάνει επιτεύγματα και γεγονότα αντίστοιχα αυτών των Ελλήνων του Αιγαίου και της Ανατολής: Από τις θαυμαστές πόλεις μέχρι τους γενικευμένους πολέμους με ξένες δυνάμεις που επιδίωκαν την κυριαρχία στη Μεσόγειο, και από τις εμφύλιες συγκρούσεις και τα δαιδαλώδη πολιτικά παιχνίδια μεταξύ ισχυρών ηγεμόνων μέχρι την ανάπτυξη των γραμμάτων, του εμπορίου και των τεχνών, η ιστορία της Μεγάλης Ελλάδας αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον «ψηφιδωτό»- και οι πρωταγωνιστές της ήταν πολλοί και έμειναν στην ιστορία, δεδομένου ότι στις ελληνικές πόλεις της Δύσης παρουσιάστηκαν στοιχεία τα οποία θα καθιερώνονταν αργότερα στα ελληνιστικά βασίλεια, όπως η ισχυρή μοναρχία (υπό τη μορφή της τυραννίας, ωστόσο, αντί της βασιλείας), η συγκεντρωτική εξουσία, η στρατολόγηση και συντήρηση μεγάλων στρατών, η εξέλιξη καινοτόμων στρατιωτικών τεχνολογιών (βαριά πολεμικά πλοία, πολεμικές μηχανές κλπ) κ.α. Μεταξύ αυτών, δεσπόζει ένας αμφιλεγόμενος ηγεμόνας- ένας τύραννος που γράφτηκε στην ιστορία τόσο για τις πολιτικές, οργανωτικές και στρατιωτικές ικανότητές του, όσο και για την άκρατη φιλοδοξία, το αδίστακτο του χαρακτήρα του και την απολυταρχία του καθεστώτος του: Ο λόγος για τον Διονύσιο τον Πρεσβύτερο- τον πανίσχυρο τύραννο των Συρακουσών.

Η δύναμη των Συρακουσών

VW Pics via Getty Images

Η πόλη των Συρακουσών είναι η πλέον γνωστή από τις αρχαίες ελληνικές πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας: Ιδρυθείσα τον 8ο αιώνα από Κορίνθιους αποίκους, ήταν η ισχυρότερη των ελληνικών πόλεων της Δύσης και μία από τις σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου ελληνικού κόσμου γενικότερα.

Με έκταση διπλή της Αθήνας και πληθυσμό μεγαλύτερο όλων των ελληνικών πόλεων της εποχής, οι Συρακούσες αποτελούσαν μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις της Μεσογείου κατά τον 4ο πΧ αιώνα- σε μεγάλο βαθμό χάρη στους τυράννους τους, που είχαν θέσει στη σφαίρα επιρροής τους τις περισσότερες πόλεις της Σικελίας και της Κάτω Ιταλίας. Κομβικής σημασίας σε αυτό ήταν η προσωπικότητα του Γέλωνα, τυράννου της Γέλας ο οποίος πήρε την εξουσία και στις Συρακούσες το 485 πΧ, και προχώρησε στη δημιουργία ενός ισχυρού συνασπισμού μεταξύ Συρακουσών, Γέλας και Ακράγαντα- των τριών ισχυρότερων πόλεων της Σικελίας.

Ο συνασπισμός αυτός ήρθε σε σύγκρουση με τους Καρχηδόνιους- τον μεγάλο αντίπαλο των Ελλήνων της Δύσης- και τους συνέτριψε το 480 πΧ στη μάχη της Ιμέρας, δίνοντας τέλος για σχεδόν έναν αιώνα στα σχέδια της ισχυρής δύναμης της βόρειας Αφρικής για επέκταση στη Σικελία.

Εγγραφείτε και ακολουθήστε CULTURE

Διαβάστε τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας και τις πιο ενδιαφέρουσες απόψεις στο e-mail σας. Μάθετε Περισσότερα

Gocciolatoi castello Eurialo2

Ακολούθησαν διαμάχες μεταξύ των ελληνικών πόλεων της Μεγάλης Ελλάδας, αλλά και συγκρούσεις με τους γηγενείς κατοίκους της Σικελίας, από τις οποίες αναδείχθηκαν κυρίαρχη δύναμη οι Συρακούσες. Ωστόσο, η αντιπαλότητα μεταξύ των ελληνικών πόλεων της Δύσης και οι εξελίξεις του Πελοποννησιακού Πολέμου αποτέλεσαν αντίστοιχα την αφορμή και τα αίτια της μεγάλης Σικελικής Εκστρατείας των Αθηναίων το 415-413 πΧ. Οι Συρακούσες, ως μεγάλη δύναμη της Σικελίας, βρέθηκαν απέναντι στους Αθηναίους, η τελική πανωλεθρία των οποίων (με τη βοήθεια της Σπάρτης) επηρέασε σε πολύ μεγάλο βαθμό την έκβαση του Πελοποννησιακού Πολέμου. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έπαιξε ο Ερμοκράτης, οι πολιτικοί και στρατιωτικοί χειρισμοί του οποίου ανέδειξαν τις Συρακούσες νικητή της μεγάλης αναμέτρησης και ισχυρό σύμμαχο της Σπάρτης. Ωστόσο, κατά την απουσία του με μοίρα του στόλου στο Αιγαίο έγινε πραξικόπημα με σκοπό την εγκαθίδρυση δημοκρατικού πολιτεύματος στην πόλη- και το τελικό αποτέλεσμα της αντιπαράθεσης που ακολούθησε ήταν η εδραίωση μιας «εύθραυστης» δημοκρατίας στην πόλη.

Η πρώτη και η δεύτερη καρχηδονιακή εισβολή

Τις εξελίξεις αυτές παρακολουθούσε λεπτομερώς η Καρχηδόνα, η οποία εκμεταλλεύτηκε τις συγκυρίες για να επιστρέψει στη Σικελία: Ο Αννίβας, γιος του Αμίλκα που είχε σκοτωθεί στη μάχη της Ιμέρας, εκμεταλλεύτηκε την έκκληση για βοήθεια από τις πόλεις που είχαν συμμαχήσει με την Αθήνα και φοβούνταν την εκδίκηση των Συρακουσών και ενεπλάκη στις συγκρούσεις μεταξύ Σελινούντα και Έγεστας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μεγάλη καρχηδονιακή εισβολή του 409 πΧ- όταν μια μεγάλη καρχηδονιακή αρμάδα αποβίβασε 100.000 πεζούς και 4.000 ιππείς στο Λιλύβαιον, στη δυτική Σικελία.

Το μέγεθος της καρχηδονιακής εισβολής αιφνιδίασε τον Σελινούντα, που ζήτησε τη βοήθεια των Συρακουσών και άλλων πόλεων- ωστόσο η πόλη έπεσε στους Καρχηδονίους, με αποτέλεσμα τη λεηλασία και καταστροφή της. Ακολούθως, ο Αννίβας στράφηκε κατά της Ιμέρας, η οποία επίσης έπεσε, παρά τη βοήθεια των Συρακουσίων. Εν τέλει, ο Καρχηδόνιος ηγέτης επέστρεψε στην Καρχηδόνα με λάφυρα, αφήνοντας πίσω τους Σικανούς και Καμπανούς συμμάχους του, έχοντας καταστρέψει δύο από τις λαμπρότερες και ισχυρότερες ελληνικές πόλεις της Σικελίας.

Franco Origlia via Getty Images

Παράλληλα, στις Συρακούσες επικρατούσε αναβρασμός, λόγω της καρχηδονιακής απειλής- και σε αυτό το πλαίσιο, ο Ερμοκράτης επιχείρησε να επιστρέψει στην πόλη: Έχοντας συγκεντρώσει στρατό, απελευθέρωσε τον Σελινούντα, εγκαθιστώντας σε αυτόν όσους Σελινούντιους είχαν γλιτώσει, και χτυπώντας άλλες περιοχές που είχαν καταλάβει οι Καρχηδόνιοι εισβολείς (μεταξύ άλλων, εξεστράτευσε και στην Ιμέρα, από όπου συνέλεξε τα οστά των νεκρών Συρακουσίων). Έχοντας αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα του, προσπάθησε να επιστρέψει στην πόλη- ωστόσο, ο δήμος, αν και έδιωξε τον μεγάλο του αντίπαλο, Διοκλή, δεν του επέτρεψε να επανέλθει, φοβούμενος πως θα γινόταν ξανά τύραννος. Ως εκ τούτου, ο Ερμοκράτης προσπάθησε να πάρει ξανά την εξουσία πραξικοπηματικά, με νυχτερινή έφοδο στην πόλη- κατά την οποία όμως σκοτώθηκε. Αργότερα επέστρεψε ο Διοκλής, που επέβαλε ο ίδιος τυραννία.

Ωστόσο, η καρχηδονιακή απειλή δεν είχε τελειώσει: Έχοντας θέσει τις βάσεις για την εδραίωσή της στο νησί με την πρώτη εισβολή, η Καρχηδόνα ετοίμασε το έδαφος για τη δεύτερη, επιδιδόμενη μάλιστα σε διαπραγματεύσεις με την Αθήνα για να αποτρέψει την παροχή πελοποννησιακής βοήθειας στη Σικελία. Εν τέλει, η δεύτερη εισβολή έγινε το 406 πΧ, με επικεφαλής ξανά τον Αννίβα και τον Ιμίλκωνα. Σε πρώτη φάση οι Συρακούσιοι και οι σύμμαχοί τους φάνηκαν να αναχαιτίζουν την εισβολή, νικώντας τον καρχηδονιακό στόλο σε ναυμαχία, ωστόσο στη συνέχεια ο Αννίβας πραγματοποίησε αντιπερισπασμό απειλώντας τις ίδιες τις Συρακούσες και καταφέρνοντας έτσι να περάσει τον στρατό του (γύρω στους 120.000 άνδρες) στη Σικελία, όπου πολιόρκησε άλλη μια μεγάλη ελληνική πόλη, τον Ακράγαντα. Προς βοήθεια έσπευσε ο στρατός των Συρακουσίων και των συμμάχων τους, που νίκησαν σε μάχη τους Καρχηδονίους, ωστόσο λόγω σειράς λαθών το στράτευμα των εισβολέων απέφυγε την ολοκληρωτική καταστροφή.

Werner Forman via Getty Images

Στο ελληνικό στρατόπεδο υπήρξε σύγχυση και διαμάχες μεταξύ των στρατηγών των συμμαχικών δυνάμεων, ενώ στο μεταξύ οι Καρχηδόνιοι έστησαν ενέδρα στην νηοπομπή που μετέφερε εφόδια από τις Συρακούσες, μεταβάλλοντας την κατάσταση: Πλέον ο Ακράγαντας έμενε χωρίς εφόδια για να αντέξει πολιορκία, με την απειλή να συνεχίζει να υφίσταται. Λόγω συγκρούσεων στο εσωτερικό του ελληνικού στρατοπέδου (τις οποίες θεωρείται πως υποδαύλισαν οι Καρχηδόνιοι με δωροδοκίες), οι συμμαχικές δυνάμεις άρχισαν να αποχωρούν. Εν τέλει, παρά τη νίκη των Ελλήνων στη μάχη που είχε προηγηθεί, οι Ακραγαντίνοι εγκατέλειψαν την πόλη τους, καθώς η αντίσταση θεωρήθηκε μάταιη- και όπως ήταν αναμενόμενο, οι Καρχηδόνιοι επέστρεψαν και κυρίευσαν τον ανυπεράσπιστο Ακράγαντα, τον οποίο και λεηλάτησαν (αλλά δεν κατέστρεψαν όπως τον Σελινούντα, καθώς ο Ιμίλκων ήθελε να βγάλει τον χειμώνα εκεί). Η είδηση της πτώσης του Ακράγαντα προκάλεσε πανικό στους Έλληνες της Σικελίας.

Η άνοδος του Διονυσίου

DEA / C. BALOSSINI via Getty Images

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η κατάσταση για τους Έλληνες της Μεγάλης Ελλάδας ήταν εξαιρετικά δυσμενής: Οι Καρχηδόνιοι φαίνονταν να έχουν επιτύχει όλους τους σκοπούς τους, καταστρέφοντας τη μια ελληνική πόλη μετά την άλλη, ενώ στις Συρακούσες, την ισχυρότερη ελληνική πόλη, δεν φαινόταν να υπάρχει ικανή ηγεσία- μάλιστα οι στρατηγοί είχαν πέσει σε δυσμένεια, εξαιτίας της αποτυχίας στον Ακράγαντα. Την κατάσταση αυτή εκμεταλλεύτηκε ένας μέχρι τότε σχετικά άγνωστος υποστηρικτής του Ερμοκράτη, ο οποίος είχε καταφέρει να αποστασιοποιηθεί από την τελευταία, πραξικοπηματική ενέργεια του αρχηγού του – και μάλιστα είχε διακριθεί ως πολεμιστής στον Ακράγαντα.

Επρόκειτο για τον Διονύσιο- ο οποίος κατηγόρησε στην Εκκλησία του Δήμου τους στρατηγούς ως προδότες, αλλά και τους επιφανέστερους πολίτες της πόλης ως εχθρούς της δημοκρατίας, που ήθελαν να επιβάλουν ολιγαρχικό καθεστώς. Ο πύρινος λόγος του προκάλεσε την αντίδραση των αρχόντων, που του επέβαλαν πρόστιμο επί τόπου- το οποίο όμως προσφέρθηκε να πληρώσει (όπως και όλα τα άλλα που μπορεί να ακολουθούσαν) ο πλούσιος φίλος του, Φίλιστος.

DEA / G. DAGLI ORTI via Getty Images

Ο Διονύσιος συνέχισε τον λόγο του, συγκλονίζοντας τον δήμο και κερδίζοντας την υποστήριξή του, ώστε να καθαιρεθούν με συνοπτικές διαδικασίες οι στρατηγοί και να εκλεγούν άλλοι, μεταξύ των οποίων ο ίδιος. Το πρώτο που έκανε ήταν να φέρει πίσω τους εξόριστους, ώστε να ενισχύσει τον στρατό (και παράλληλα τις τάξεις των υποστηρικτών του). Στη συνέχεια άρχισε να κατηγορεί τους άλλους στρατηγούς ότι επιδίδονταν σε μυστικές συνεννοήσεις με τους Καρχηδονίους- κερδίζοντας έτσι ακόμα περισσότερο τη στήριξη των πολιτών.

Την εξουσία του ενίσχυσε ακόμα περισσότερο η έκκληση της Γέλας για βοήθεια, καθώς φοβόταν επίθεση των Καρχηδονίων: Ο Διονύσιος έσπευσε προς βοήθεια της πόλης, κερδίζοντας την εύνοια της εκεί δημοκρατικής παράταξης και μετά επέστρεψε στις Συρακούσες, όπου ανακοίνωσε πως εγκατέλειπε τη στρατηγία επειδή, όπως ισχυρίστηκε, ενώ ο ίδιος αγωνιζόταν για να προστατέψει την πόλη από τον εξωτερικό εχθρό, οι άρχοντές της έκαναν κατάχρηση δημοσίου χρήματος. Έτσι, έπεισε την Εκκλησία του Δήμου να του δώσει το αξίωμα του στρατηγού-αυτοκράτορα: Ο Διονύσιος είχε πλέον αναλάβει την ανώτατη εξουσία.

Το πρώτο που έκανε ήταν να διπλασιάσει τους μισθούς των στρατιωτών, ενώ στη συνέχεια δημιούργησε ισχυρή σωματοφυλακή- τον προσωπικό του στρατό- και διέταξε επιστράτευση. Ακολούθως κέρδισε με τέχνασμα τη στήριξη της πόλης των Λεοντίνων (σκηνοθετώντας επίθεση εναντίον του, ενώ ο ίδιος εκστράτευε στην περιοχή) και άρχισε να βγάζει από τη μέση τους αντιπάλους του, εξορίζοντας ή εκτελώντας τους.

Ο μέχρι πρότινος σχετικά άγνωστος στρατιώτης είχε γίνει «κύριος του παιχνιδιού». Αλλά ο εξωτερικός κίνδυνος υπήρχε ακόμα, και πλησίαζε ξανά.

Η τρίτη καρχηδονιακή εισβολή

DEA / C. BALOSSINI via Getty Images

Η νέα επίθεση των Καρχηδονίων ήρθε το 405 πΧ, με τον Ιμίλκωνα να πολιορκεί τη Γέλα, η οποία αντιστεκόταν επιτυχώς. Ο Διονύσιος έσπευσε προς βοήθεια με πολυάριθμο στράτευμα (ο στρατός των Συρακουσίων, μαζί με συμμάχους και μισθοφόρους): Για να καταστρέψει την εχθρική δύναμη κατέστρωσε ένα πολύπλοκο σχέδιο, που περιελάμβανε ταυτόχρονα πλήγματα από πέντε διαφορετικά σημεία, που περιελάμβαναν επίθεση στη θάλασσα και πέρασμα του ίδιου μέσα από την ίδια την πολιορκημένη Γέλα. Ωστόσο, υπήρξε κακός συντονισμός σε ένα ούτως ή άλλως περίπλοκο σχέδιο, με αποτέλεσμα η επίθεση να αποτύχει, με βαριές απώλειες και για τις δύο πλευρές. Στο πολεμικό συμβούλιο που ακολούθησε κρίθηκε πως η κατάσταση δεν ήταν βιώσιμη, οπότε και αποφασίστηκε η πλήρης εκκένωση της πόλης- η οποία πραγματοποιήθηκε επιτυχώς, αφήνοντας την πόλη κενή στους Καρχηδονίους.

Στη συνέχεια ο Διονύσιος κατευθύνθηκε προς την Καμάρινα, την οποία εκκένωσε επίσης, παίρνοντας τους κατοίκους με όλα τα πολύτιμα αντικείμενά τους στις Συρακούσες. Οι ενέργειες αυτές ωστόσο δυσαρεστούσαν τον στρατό, ο οποίος περίμενε από τον νέο ηγέτη του μεγάλες νίκες, και αντ’αυτού έβλεπε ξανά αποτυχίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις Συρακούσες να γίνει στάση εναντίον του, στο πλαίσιο της οποίας οι αντίπαλοί του εισέβαλαν στο σπίτι του, έκλεψαν την περιουσία του και ατίμασαν τη γυναίκα του (κόρη του Ερμοκράτη, που είχε παντρευτεί πρόσφατα), η οποία αυτοκτόνησε. Ο Διονύσιος επέστρεψε ταχύτατα στην πόλη και αιφνιδίασε τους αντιπάλους του, εξοντώνοντάς τους.

Παράλληλα, στο στρατόπεδο των Καρχηδονίων είχε πέσει επιδημία, με αποτέλεσμα ο Ιμίλκων να ζητήσει ειρήνη, ορίζοντας τις περιοχές μέχρι τις οποίες έφτανε η καρχηδονιακή κυριαρχία. Βάσει των όρων, ο Σελινούντας, ο Ακράγαντας, η Ιμέρα, η Γέλα και η Καμάρινα έμεναν χωρίς τείχη και γίνονταν υποτελείς στους Καρχηδονίους, οι οποίοι έπαιρναν και τις περιοχές των Ελύμων και των Σικανών. Στο πλαίσιο της συνθήκης ανταλλάχθηκαν επίσης αιχμάλωτοι.

Το τελικό αποτέλεσμα ήταν σίγουρα αρνητικό για τις Συρακούσες- ωστόσο ο Διονύσιος είχε καταφέρει να εδραιώσει την τυραννία του στην πόλη και να κερδίσει χρόνο.

Τύραννος των Συρακουσών

DEA / ARCHIVIO J. LANGE via Getty Images

Ο Διονύσιος πλέον ήταν απόλυτος ηγεμόνας- και προχώρησε σε συστηματικά οχυρωματικά έργα, καθώς και σειρά μεταρρυθμίσεων σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, δημεύοντας και αναδιανέμοντας γαίες, απελευθερώνοντας δούλους και κάνοντάς τους πολίτες κ.α. Το 404 π.Χ εξεστράτευσε εναντίον των γηγενών Σικελών, που είχαν συμμαχήσει με τους Καρχηδόνιους- ωστόσο ενώ έλειπε έγινε στάση στις Συρακούσες, με σκοπό την κατάλυση της τυραννίδας. Ο Διονύσιος επέστρεψε άμεσα, αλλά αυτή τη φορά οι αντίπαλοί του ήταν καλύτερα οργανωμένοι και προετοιμασμένοι, έχοντας συγκεντρώσει στρατό στις Επιπολές και εκλέξει στρατηγούς- ενώ ζητούσαν βοήθεια και από άλλες πόλεις.

Ο τύραννος βρέθηκε πολιορκημένος στην έδρα της ισχύος του, Ορτυγία, και σε δεινή θέση- ωστόσο, ακολουθώντας τις συμβουλές του φίλου του, Φίλιστου, ζήτησε τη βοήθεια των Καμπανών μισθοφόρων που είχαν αφήσει πίσω τους οι Καρχηδόνιοι ως φρουρές, ενώ παράλληλα άρχιζε διαπραγματεύσεις με τους στασιαστές, που συμφώνησαν να του επιτρέψουν να αποχωρήσει, σίγουροι για την πτώση του. Ωστόσο η επίθεση των Καμπανών μισθοφόρων έσπασε την πολιορκία, και ο Διονύσιος επιτέθηκε κατά των στασιαστών, νικώντας τους. Αυτή τη φορά ωστόσο επέλεξε να φανεί μεγαλόψυχος, υποσχόμενος αμνηστία σε όσους επέστρεφαν- και αρκετοί το έκαναν (αν και επίσης αρκετοί κατέφυγαν στην Αίτνα). Τη θέση του Διονυσίου ενίσχυσε ακόμα περισσότερο η άφιξη Σπαρτιάτη απεσταλμένου (σημειώνεται πως πρόσφατα είχε λάβει τέλος ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, με επικράτηση των Σπαρτιατών), ο οποίος τον βοήθησε να εκθέσει ακόμα ευκολότερα όποιους αντιπάλους είχαν απομείνει, προσποιούμενος τον σύμμαχό τους. Εν τέλει, με τέχνασμα ο τύραννος πήρε από τους Συρακούσιους τα όπλα τους, τα οποία θα τους παραδίδονταν μόνο σε καιρό πολέμου.

Έχοντας σταθεροποιήσει την τυραννίδα, επέκτεινε την κυριαρχία του και στις άλλες ελληνικές πόλεις της Σικελίας με σειρά εκστρατειών εναντίον τους, υποτάσσοντας πόλεις όπως η Κατάνη, η Νάξος και οι Λεοντίνοι- επιδιδόμενος πολλές φορές σε σκληρότατες ενέργειες, όπως η καταστροφή και ο εξανδραποδισμός της πόλης της Νάξου (της αρχαιότερης ελληνικής αποικίας της Σικελίας) ο εξαναγκασμός των κατοίκων των Λεοντίνων να εγκατασταθούν στις Συρακούσες κ.α.

Η ελληνική αντεπίθεση

Έχοντας «θωρακίσει» την εξουσία του, πέρασε το διάστημα από το 403 πΧ και μετά ετοιμαζόμενος για την αντεπίθεση στους Καρχηδονίους, οχυρώνοντας τις Συρακούσες όπως ποτέ άλλοτε (με ειδικότερη έμφαση στην Ορτυγία), κατασκευάζοντας σειρά ναυπηγείων/ ναυστάθμων και ναυπηγώντας έναν τεράστιο στόλο. Παράλληλα, ανέπτυξε σειρά πολεμικών και πολιορκητικών μηχανών και δημιούργησε πολυάριθμο στρατό, από Έλληνες και ξένους μισθοφόρους. Επίσης, έκλεισε ειρήνη με τις ελληνικές πόλεις που δεν είχε υποτάξει, συμμαχώντας μάλιστα με τη Μεσσήνη. Στο εσωτερικό μέτωπο, καλλιέργησε ατμόσφαιρα ευφορίας στις Συρακούσες, με γιορτές και συγκεντρώσεις, ενώ σταμάτησε να σκοτώνει και να εξορίζει πολίτες, προσπαθώντας να αφήσει πίσω το καθεστώς τρομοκρατίας. Στο μεταξύ, είχε δημιουργήσει εκτενές δίκτυο κατασκοπείας, χάρη στο οποίο έμαθε γρήγορα για τον λοιμό που είχε ξεσπάσει στην Καρχηδόνα.

Ήταν η στιγμή που περίμενε: Κάλεσε την Εκκλησία του Δήμου και ζήτησε την άδειά της για να χτυπήσει τους Καρχηδόνιους, τονίζοντας πως ήταν προτιμότερο να προβούν σε ένα προληπτικό πλήγμα παρά να περιμένουν την επόμενη επίθεση. Οι Συρακούσιοι πείστηκαν- και σε όλες τις ελληνικές πόλεις της Σικελίας (ακόμα και στις υποτελείς στους Καρχηδόνιους) υπήρξε έξαρση μίσους κατά των αλλοεθνών, με δημεύσεις περιουσιών, πλήθη να σκοτώνουν Καρχηδόνιους εμπόρους και μετοίκους κ.ο.κ. Ακολούθησε τελεσίγραφο του Διονυσίου προς την Καρχηδόνα, με το οποίο απαιτούσε την απελευθέρωση όλων των ελληνικών πόλεων της Σικελίας.

Οι Καρχηδόνιοι αρνήθηκαν- και ο πόλεμος ήταν γεγονός, μόνο που αυτή τη φορά την πρωτοβουλία είχαν οι Έλληνες. Το 398 πΧ ο Διονύσιος χτύπησε τη Μοτύη- τη μεγάλη καρχηδονιακή βάση στη Σικελία- λαμβάνοντας κατά την εκστρατεία αυτήν (στην οποία είχε δώσει εθνικό χαρακτήρα, καθώς επιχειρούσε κάτι που κανένας άλλος Έλληνας ηγεμόνας της Σικελίας δεν είχε κάνει ξανά,δηλαδή να διώξει τους Καρχηδόνιους από τη Σικελία) τη στήριξη και άλλων ελληνικών πόλεων που μέχρι τότε ήταν αντίπαλοί του. Οι Καρχηδόνιοι, υπό τον Ιμίλκωνα, προσπάθησαν να αναχαιτίσουν την εκστρατεία του Διονυσίου, στέλνοντας δύναμη εναντίον των ίδιων των Συρακουσών, για να χτυπήσει τα πλοία που βρίσκονταν εκεί, ωστόσο, αν και η επιχείρηση πέτυχε εν μέρει, δεν έφερε αποτελέσματα, καθώς ο Διονύσιος συνέχισε την εκστρατεία του, γνωρίζοντας πως αν η Μοτύη έπεφτε, τότε θα κατέρρεε όλη η καρχηδονιακή επικράτεια.

De Agostini / L. Romano via Getty Images

Η μεγάλη αναμέτρηση δόθηκε στην ίδια τη Μοτύη, όπου ο Ιμίλκων με τον καρχηδονιακό στόλο προσπάθησε να αιφνιδιάσει τον Διονύσιο, κλείνοντας τον στόλο των Συρακουσών στον κόλπο- αλλά ο Διονύσιος πέρασε πλοία του πάνω από την ξηρά μέσω ξύλινων διαδρόμων και τα έβγαλε από άλλη πλευρά, καλύπτοντάς τα με πυκνά πυρά από τις πολεμικές μηχανές του. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν οι Καρχηδόνιοι να έρθουν αντιμέτωποι με το σύνολο του ελληνικού στόλου στην ανοιχτή θάλασσα- και το αποτέλεσμα ήταν η ήττα και φυγή τους, σφραγίζοντας έτσι την τύχη της Μοτύης. Η πόλη έπεσε στα χέρια των Ελλήνων της Σικελίας, οι οποίοι πήραν εκδίκηση για τις καταστροφές των μεγάλων ελληνικών πόλεων από τους Καρχηδόνιους τα επόμενα χρόνια, προβαίνοντας σε σφαγές, λεηλασίες και εξανδραποδισμό. Ο Διονύσιος στη συνέχεια επέστρεψε στις Συρακούσες το τέλος του καλοκαιριού, ενώ παράλληλα άφηνε τον αδελφό του, ναύαρχο Λεπτίνη, να πολιορκεί την Έγεστα και την Έντελλα.

Η πολιορκία των Συρακουσών και η συντριβή των Καρχηδονίων

Christophel Fine Art via Getty Images

Ο πόλεμος συνεχίστηκε και το 397 πΧ, με τους Καρχηδόνιους υπό τον Ιμίλκωνα να προβαίνουν σε μεγάλη αντεπίθεση (εκτιμάται πως ο στρατός τους ανερχόταν στους 130.000 άνδρες) , ανακαταλαμβάνοντας τη Μοτύη και κατασκευάζοντας μεγάλη βάση στο Λιλύβαιο. Μετά στράφηκαν προς τη Μεσσήνη, καταλαμβάνοντάς την- και πολλές σικελικές πόλεις αποστάτησαν από τη συμμαχία με τον Διονύσιο. Ο τύραννος των Συρακουσών παρόλα αυτά δεν πτοήθηκε και επιτέθηκε- ωστόσο ο στόλος του ηττήθηκε στη θάλασσα, χάνοντας 100 πλοία στα ανοιχτά της Κατάνης. Ο στρατός υποχώρησε στις Συρακούσες, από όπου ο Διονύσιος ζήτησε βοήθεια από τις πόλεις της Ελλάδας, ενώ έστειλε ανθρώπους του να στρατολογήσουν μισθοφόρους στην Πελοπόννησο.

Στο μεταξύ, οι Καρχηδόνιοι βρίσκονταν προ των πυλών των ίδιων των Συρακουσών, φέρνοντας τον στρατό και τον στόλο τους κοντά στην πόλη και επιδιδόμενοι σε καταστροφές στα περίχωρα και «πόλεμο νεύρων»- ενώ παράλληλα έχτιζαν φρούρια για να σφίξουν τον κλοιό. Ωστόσο, από την Ελλάδα κατέφθασαν ενισχύσεις: 30 πλοία υπό τον Σπαρτιάτη ναύαρχο Φαρακίδα, που έσπασαν τον ναυτικό αποκλεισμό. Ακολούθησε ναυμαχία, όπου οι Συρακούσιοι νίκησαν τους Καρχηδόνιους ενώ ο Διονύσιος έλειπε- κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσουν ζυμώσεις για ανατροπή της τυραννίας, με τους επίδοξους στασιαστές να στρέφονται στον Φαρακίδα. Ωστόσο, ο Φαρακίδας είχε φιλικές σχέσεις με τον Διονύσιο, και αρνήθηκε να βοηθήσει σε τέτοιο σχέδιο, λέγοντας πως σκοπός του ήταν να βοηθήσει εναντίον των Καρχηδονίων.

Παράλληλα, στο στρατόπεδο των Καρχηδονίων εκδηλώθηκε επιδημία, και ο Διονύσιος χρησιμοποίησε την ευκαιρία αυτή για να αντεπιτεθεί- και το τελικό αποτέλεσμα ήταν η συντριπτική ήττα του καρχηδονιακού στρατού και στόλου. Έχοντας ηττηθεί σε ξηρά και θάλασσα, οι Καρχηδόνιοι ήρθαν σε μυστική συνεννόηση με τον Διονύσιο προκειμένου να τους επιτραπεί να αποχωρήσουν από τη Σικελία: Ο τύραννος των Συρακουσών δεν άφησε να πάει χαμένη η ευκαιρία να δώσει τέλος στη σύγκρουση με «εύκολο» τρόπο, οπότε δέχτηκε την αποχώρηση 40 πλοίων με Καρχηδόνιους στρατιώτες, με τον Ιμίλκωνα να καταβάλλει ως λύτρα τα χρήματα που είχαν απομείνει στο στρατόπεδό του. Ωστόσο, τα αποχωρούντα καρχηδονιακά πλοία έγιναν αντιληπτά από τους Κορίνθιους συμμάχους των Συρακουσών, οι οποίοι δεν ήξεραν για τη μυστική συμφωνία και έσπευσαν να τους επιτεθούν στα ανοιχτά (μια επίθεση την οποία ο ίδιος ο Διονύσιος προσπάθησε να καθυστερήσει). Ταυτόχρονα, οι σύμμαχοι των Καρχηδονίων, που είχαν αφεθεί πίσω, δέχονταν την επίθεση του Διονυσίου.

Το τελικό αποτέλεσμα της εισβολής αυτής ήταν η συντριβή των Καρχηδονίων- με μόλις 8.000 άνδρες να γυρνούν στην Καρχηδόνα. Στη συνέχεια, ο Διονύσιος επέτρεψε σε Σικελιώτες Έλληνες που είχαν εκτοπιστεί από τις πόλεις τους να επιστρέψουν σε αυτές και στράφηκε κατά των γηγενών Σικελών, σημειώνοντας επιτυχία αρχικά- αν και η ήττα του στο Ταυρομένιο έδωσε στον Ακράγαντα την ευκαιρία να αποστατήσει.

Οι Καρχηδόνιοι δεν είχαν πει την τελευταία τους λέξη: Το 393 πΧ ο στρατηγός Μάγων επιχείρησε επιστροφή στη Σικελία, προσπαθώντας να προσεταιριστεί τις ελληνικές πόλεις που ήταν υποτελείς στον Διονύσιο, καθώς και τους Σικελούς, ενώ εκστράτευε κατά της Μεσσήνης. Ωστόσο, ηττήθηκε σε μάχη από τον Διονύσιο- ζητώντας ενισχύσεις, που ήρθαν υπό τη μορφή μισθοφόρων από τη Λιβύη, τη Σαρδηνία και την Ιταλία. Μετά από μια σειρά πολιτικών και στρατιωτικών ελιγμών και από τις δύο πλευρές, οι Καρχηδόνιοι συνθηκολόγησαν, εγκαταλείποντας κάθε δικαίωμα επί των ελληνικών πόλεων της Σικελίας, και θέτοντας τους γηγενείς Σικελούς υπό την κυριαρχία του Διονυσίου. Το 392 πΧ ο Διονύσιος ήταν πλέον «της Σικελίας τύραννος», σύμφωνα με τον Ισοκράτη.

Ο Διονύσιος στο απόγειο της ισχύος του

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους

Έχοντας νικήσει τους Καρχηδονίους, ο Διονύσιος επιδίωξε να προσαρτήσει στην αυτοκρατορία του όλες τις πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, σε Σικελία και Κάτω Ιταλία- ένα πρωτοφανές εγχείρημα, στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποίησε σειρά εκστρατειών, επεκτείνοντας την επικράτειά του στις ακτές της Αδριατικής. Έχοντας επεκταθεί και προς βορρά, ήρθε σε επαφή και με τους Γαλάτες, με τους οποίους σύναψε συνθήκη ειρήνης και συμμαχίας.

Ακολούθησαν άλλοι δύο πόλεμοι με τους Καρχηδονίους: το 383 πΧ οι Καρχηδόνιοι υπό τον Μάγωνα προσπάθησαν να χτυπήσουν τους Συρακούσιους σε Κάτω Ιταλία και Σικελία ταυτόχρονα. Ο πόλεμος κρίθηκε σε δύο μάχες: Στην πρώτη (Καβάλα- άγνωστη σήμερα τοποθεσία) οι Καρχηδόνιοι υπέστησαν πανωλεθρία από τους Συρακούσιους, με 10.000νεκρούς (μεταξύ των οποίων και ο Μάγων) και 5.000 αιχμαλώτους. Στη δεύτερη, στο Κρόνιο, ο γιος και διάδοχος του Μάγωνος νίκησε τις δυνάμεις των Συρακουσίων: Το ελληνικό στράτευμα σημείωσε αρχικά επιτυχία, ωστόσο ο θάνατος του Λεπτίνη, που ήταν διοικητής της μιας πτέρυγας, προκάλεσε την κατάρρευσή της, συμπαρασύροντας και την άλλη, που είχε επικεφαλής τον Διονύσιο. Ο στρατός των Συρακουσίων υπέστη βαριές απώλειες (αναφορές κάνουν λόγο για 14.000 άνδρες), και οι Καρχηδόνιοι στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς την Πάνορμο- αλλά η προηγούμενη ήττα τους φαίνεται πως δεν τους είχε αφήσει πολλές δυνατότητες.

Το 378 πΧ υπογράφτηκε ειρήνη, με τον Διονύσιο να πληρώνει μεγάλη πολεμική αποζημίωση και να δέχεται σύνορα στους ποταμούς Άλυκο και Ιμέρα, αφήνοντας στους Καρχηδόνιους τον Σελινούντα, τις Θέρμες, και μέρος του Ακράγαντα. Ωστόσο, η αυτοκρατορία του παρέμενε ισχυρή, και το 368 πΧ επιτέθηκε ξανά στους Καρχηδόνιους, για να ανακαταλάβει τις περιοχές που είχε χάσει, απελευθερώνοντας τον Σελινούντα, την Έντελλα και τον Έρυκα και πολιορκώντας το Λιλύβαιο. Το 367 πΧ συνήφθη ανακωχή κατά τον χειμώνα. Ωστόσο, τον πόλεμο θα προλάβαινε μια άλλη εξέλιξη: Ο θάνατος του Διονυσίου το ίδιο έτος, σε ηλικία 62 ή 64 ετών. Θα τον διαδεχόταν ο γιος του, Διονύσιος ο Νεότερος- και οι πόλεμοι μεταξύ των Ελλήνων της Σικελίας και των Καρχηδονίων θα συνεχίζονταν για πολλά χρόνια ακόμα, με την πλάστιγγα να γέρνει πότε μία και πότε από την άλλη πλευρά και πρωταγωνιστές πλέον προσωπικότητες όπως ο Τιμολέων, που συνέτριψε τους Καρχηδόνιους στη μάχη του Κρίμησου το 341 πΧ, και τον Αγαθοκλή, που το 310 πΧ εκστράτευσε στην Αφρική, εναντίον της ίδιας της Καρχηδόνας- καθώς και τον Πύρρο, τον βασιλιά της Ηπείρου που επιδίωκε να κάνει στη Δύση αυτά που έκανε ο Μ. Αλέξανδρος στην Ανατολή, ερχόμενος σε σύγκρουση με την Καρχηδόνα και τη Ρώμη.

Ποιος ήταν ο Διονύσιος;

DEA / G. NIMATALLAH via Getty Images

Ποιος ήταν τελικά ο Διονύσιος, και ποια η κληρονομιά του; Για πολλούς συγγραφείς της περιόδου και μεταγενέστερους, αποτέλεσε κυριολεκτικά το αρχέτυπο του τυράννου, από κάθε άποψη: Όπως φαίνεται από τα έργα του και μόνο, ήταν ένας ηγεμόνας διψασμένος για εξουσία, ο οποίος ήταν προφανώς αδίστακτος όσον αφορά στα μέσα και τις μεθόδους που χρησιμοποιούσε- αλλά και συνάμα ικανότατος και, θα λέγαμε, «πολύ σκληρός για να πεθάνει», καθώς οι στρατιωτικές ήττες, οι αποστασίες και οι στάσεις εναντίον του ήταν πάρα πολλές- όμως παρόλα αυτά κατάφερε να εδραιώσει την τυραννίδα του και να καταστήσει τις Συρακούσες αληθινή υπερδύναμη, αντιμετωπίζοντας παράλληλα έναν πάρα πολύ ισχυρό εξωτερικό εχθρό. Στην ουσία, δημιούργησε την πρώτη ελληνική αυτοκρατορία- από την άποψη μιας μεγάλης, ισχυρής μοναρχίας, με συγκεντρωμένη εξουσία.

Εσωτερική ασφάλεια

Όσον αφορά στην πολιτική του, όπως προαναφέρθηκε, αξιοποίησε κάθε δυνατόν μέσον, προβαίνοντας σε κατάχρηση των νόμιμων εξουσιών του στρατηγού αυτοκράτορα αλλά και απολυταρχικές μεθόδους και μέσα: Πέρα από τον προσωπικό στρατό- σωματοφυλακή του, επέβαλε αστυνομοκρατία, χρησιμοποιώντας μια πολύ καλά οργανωμένη μυστική αστυνομία, τους αποκαλούμενους «ποταγωγίδες», καθώς και έναν «στρατό» πληροφοριοδοτών (που περιελάμβαναν μάλιστα και εταίρες και αυλητρίδες). Ακόμη, ειδική αστυνομία συνόρων έλεγχε την είσοδο και έξοδο πολιτών και ξένων- και όλα αυτά τα μέσα του επέτρεψαν να συγκεντρώσει τις εξουσίες σε βαθμό που κανένας άλλος Έλληνας βασιλιάς ή τύραννος δεν είχε κάνει μέχρι τότε.

Οικονομική ισχύς

Για να εξασφαλίσει τα τεράστια ποσά που κόστιζαν η διατήρηση της εξουσίας του και οι πολυάριθμοι στρατοί που χρησιμοποιούσε στους πολέμους του, έστησε μια πάρα πολύ καλά ελεγχόμενη και οργανωμένη οικονομία, αξιοποιώντας στο έπακρο τη θέση των Συρακουσών στο εμπόριο της εποχής, αλλά και επιβάλλοντας βαριά φορολογία, εκμεταλλευόμενος τη δυνατότητα να εισπράττει με έγκριση του δήμου έκτακτη εισφορά για την κάλυψη πολεμικών αναγκών. Επίσης, επέβαλλε συχνά έμμεσους φόρους, πχ τέλη στην κτηνοτροφία, ενώ δεν έλειψαν και περιπτώσεις επιβολής αναγκαστικών δανείων στους πολίτες, ιδιοποίησης κοσμημάτων (ή φορολόγησης της χρήσης τους- μάλιστα σε τέτοια μέτρα έδινε θρησκευτική χροιά).

VW Pics via Getty Images

Ωστόσο, όλα αυτά δεν θα επαρκούσαν εάν δεν ασκούσε επιδέξια νομισματική πολιτική (πχ κυκλοφορία νομισμάτων από κασσίτερο αντί αργύρου, χειρισμό κατά το δοκούν της ονομαστικής αξίας των νομισμάτων κ.α.) και τη μονοπωλιακή συγκέντρωση του εμπορίου κάποιων πρώτων υλών, όπως πχ ο σίδηρος. Τα έσοδα από τον πόλεμο (λύτρα, πολεμικές αποζημιώσεις, έσοδα από πώληση αιχμαλώτων ως δούλων), και ο φόροι των υποτελών και των συμμάχων αποτελούσαν επίσης σημαντικό κομμάτι των τακτικών εσόδων- ενώ δεν ήταν υπεράνω της σύλησης ναών και των επιδρομών απλά και μόνο για λάφυρα. Επίσης, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, μεγάλο μέρος των εσόδων προέρχονταν και από δημεύσεις περιουσιών αντιπάλων του. Όσον αφορά στις δαπάνες, πέρα από το κόστος των πολέμων, διατηρούσε πολυτελή αυλή και διοργάνωνε συχνά εκδηλώσεις στη φιλοσοφία «άρτος και θεάματα»- αλλά παράλληλα κατά την περίοδο της ηγεμονίας του οι Συρακούσες οχυρώθηκαν όπως ποτέ άλλοτε στο παρελθόν, ενώ κατασκευάστηκαν υποδομές άνευ προηγουμένου, από δρόμους μέχρι κέντρα εμπορικών συναλλαγών, ναυπηγεία, ναούς κλπ- μεγαλεπήβολα εγχειρήματα που ενίσχυσαν την οικονομική ζωή της πόλης. Επίσης, συγκέντρωσε τεράστιο αριθμό τεχνιτών κάθε είδους από τη Σικελία, την Κάτω Ιταλία, την Ελλάδα, ακόμη και την επικράτεια των Καρχηδονίων (παρέχοντας μεγάλους μισθούς, έπαθλα κ.α.) , μετατρέποντας τις Συρακούσες σε μια πραγματική μητρόπολη της Μεσογείου, τεράστιας οικονομικής ισχύος.

Ο στρατός του Διονυσίου

Όσον αφορά στον στρατό, από την έκταση των πολέμων του και μόνο, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην οργάνωση και διατήρηση πολυάριθμων στρατευμάτων. Ωστόσο, το μοντέλο των πολιτών – οπλιτών προφανώς δεν ήταν το πλέον κατάλληλο για μια τυραννίδα, οπότε σε βασίστηκε σε υπέρμετρα μεγάλους αριθμούς μισθοφόρων, ενώ παράλληλα ασκούσε μεγάλο έλεγχο στον οπλισμό των πολιτών (τους αφαίρεσε τα όπλα και τους τα έδινε μόνο όταν είχε να αντιμετωπίσει τους Καρχηδονίους και άλλα «βαρβαρικά» φύλα- και μάλιστα όταν το στράτευμα συγκεντρωνόταν σε απόσταση από την πόλη). Οι ανταμοιβές των μισθοφόρων ήταν ιδιαίτερα υψηλές, προσελκύοντας πολεμιστές Έλληνες και μη, από όλη τη Σικελία και την Ιταλία, καθώς και από την Ελλάδα, την Αφρική και αλλού- μάλιστα, τους παρείχε επιπλέον αμοιβές, όπως μερίδιο στα λάφυρα, δικαίωμα λεηλασίας κ.α.

De Agostini Picture Library via Getty Images

Πέραν του στρατού, δημιούργησε τεράστιο στόλο (χάρη στα ναυπηγεία και τους ναυστάθμους που δημιούργησε για αυτόν ακριβώς τον σκοπό) με προηγμένα για την εποχή, βαριά, κατάφρακτα πολεμικά πλοία, και, όπως προαναφέρθηκε, κατασκεύασε επιβλητική οχύρωση στις Συρακούσες (την κατασκευή της οποίας επέβλεψε μάλιστα ο ίδιος) και φρούρια στις γύρω περιοχές στρατηγικής σημασίας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην εξέλιξη της στρατιωτικής τεχνολογίας, τελειοποιώντας, μεταξύ άλλων, τους καταπέλτες, και προβαίνοντας σε συστηματική, ευρύτατη και αποτελεσματική χρήση τους.

Όταν πέθανε, άφησε στον διάδοχό του την καλύτερα οχυρωμένη (τείχη μήκους 36 χλμ) ελληνική πόλη, με στόλο 400 πολεμικών πλοίων και στρατό άνω των 100.000 πεζών και 10.000 ιππέων: Καμία άλλη ελληνική πόλη μέχρι τότε δεν είχε φτάσει ούτε κατά διάνοια τους αριθμούς αυτούς: Χρειάστηκε να φτάσει η ελληνιστική περίοδος για να ξαναδεί ο ελληνικός κόσμος τέτοια μεγέθη.

Εξωτερική πολιτική

Όσον αφορά στην εξωτερική του πολιτική, δεν ήταν υπεράνω των συμφωνιών ακόμα και με θανάσιμους εχθρούς όπως οι Καρχηδόνιοι (κατά τη συντριβή του στρατού τους στην πολιορκία των Συρακουσών τους επέτρεψε να φύγουν στο πλαίσιο μυστικής συμφωνίας, αφήνοντάς του όλα τα χρήματα που είχαν μαζί τους και εγκαταλείποντας τους συμμάχους τους- και μάλιστα όταν αντιλήφθηκαν τη φυγή οι Κορίνθιοι σύμμαχοί του, που έσπευσαν να καταδιώξουν τα καρχηδονιακά πλοία, προσπάθησε να τους καθυστερήσει), ούτε δίσταζε να κάνει τους μέχρι πρότινος εχθρούς συμμάχους και το ανάποδο.

Η εικόνα που προέβαλλε ήταν αυτή του «προστάτη»/ «υπέρμαχου» του Ελληνισμού της Μεγάλης Ελλάδας απέναντι στους βαρβάρους, αλλά δεν έδειχνε κανέναν δισταγμό να αντιμετωπίζει με σκληρότητα αντίπαλες ελληνικές πόλεις- ενώ χρησιμοποιούσε κατά κόρον το φόβητρο της Καρχηδόνας ως μέσον για να προωθεί τη δική του εξουσία και να αυξάνει την ισχύ του και τη συγκέντρωση της εξουσίας (σε βαθμό που θα μπορούσε ίσως να εκτιμηθεί πως απέφυγε εσκεμμένα σε κάποιες περιπτώσεις να δώσει τελειωτικά πλήγματα στον μεγάλο εχθρό επειδή δεν ήθελε να τον συντρίψει οριστικά και να χάσει αυτό το «όπλο» για τη διατήρηση της εξουσίας του).

lucamato via Getty Images

Ως προς τις σχέσεις με την Ελλάδα, διατήρησε πιστά τη γραμμή της φιλίας με τη Σπάρτη- κάτι που βόλευε πάρα πολύ τους επίσης πραγματιστές Λακεδαιμόνιους, που δεν είχαν με τη σειρά τους κανένα απολύτως πρόβλημα να υποστηρίζουν τυραννικά καθεστώτα όταν ήταν υπέρ των συμφερόντων τους. Η Αθήνα δεν του έτρεφε συμπάθεια, καθώς ήταν σταθερός φίλος της Σπάρτης, και είχε απορρίψει προσπάθειές της να τον προσεγγίσει- και πολύ συχνά ποιητές, ρήτορες και πολιτικοί της καταφέρονταν με μεγάλη σκληρότητα εναντίον του (πάντως, σε προσωπικό επίπεδο, είχε σε εκτίμηση την πόλη λόγω της σημασίας της στον κόσμο των γραμμάτων και των τεχνών, και ως εκ τούτου του κόστιζε ο εμπαιγμός που εισέπραττε η δική του ενασχόληση με την ποίηση και το θέατρο από τους Αθηναίους). Όσον αφορά στις σχέσεις με τη μητρόπολη των Συρακουσών, Κόρινθο, οι Κορίνθιοι αφ‘ενός δεν έβλεπαν θετικά το καθεστώς του, αφ’ετέρου τον βοηθούσαν πάντα όταν διέτρεχε κίνδυνο- και αυτός το ανταπέδιδε, όπως όταν χρειάστηκε να τους στηρίξει απέναντι στους Θηβαίους.

Η προσωπικότητα του τυράννου

Όσον αφορά στον ίδιο τον Διονύσιο, ήταν εμφανώς ικανός στρατιωτικός και ανδρείος σαν πολεμιστής (το απέδειξε επανειλημμένα μαχόμενος στην πρώτη γραμμή, καθοδηγώντας ο ίδιος τα στρατεύματά του άλλωστε), ενώ το παρουσιαστικό του λέγεται πως ήταν εντυπωσιακό, καθώς ήταν ψηλός και ρωμαλέος, με πυρόξανθα μαλλιά. Η ρητορική του δεινότητα και οι οργανωτικές και πολιτικές του ικανότητες κρίνονται εκ του αποτελέσματος (τη δημιουργία κυριολεκτικά μιας ελληνικής αυτοκρατορίας στη Δύση, απέναντι σε έναν πανίσχυρο εχθρό), και ήταν ανήσυχος χαρακτήρας- με ελάχιστους ηθικούς φραγμούς.

Ωστόσο, σε ένα ίσως παράδοξο φαινόμενο, πέρα από την κυνική, πραγματιστική και απόλυτα realpolitik αντίληψή του ως προς την πολιτική, είχε τεράστιο προσωπικό πάθος για την ποίηση και το θέατρο- συναναστρεφόμενος όποτε και όσο μπορούσε ποιητές και καλλιτέχνες, οι οποίοι προσελκύονταν στην αυλή του και συγγράφοντας ο ίδιος τραγωδίες («Άδωνις», «Αλκμήνη», «Λήδα», «Έκτορος Λύτρα»)- μία εκ των οποίων μάλιστα Ι(«Έκτορος Λύτρα») κέρδισε στα Λήναια το 367 πΧ. Ωστόσο, σώζονται ελάχιστα αποσπάσματα, και πρέπει να σημειωθεί πως στην Αθήνα τα έργα του γίνονταν αντικείμενο εμπαιγμού (κάτι που φαίνεται πως εξόργιζε τον ίδιο)- οπότε και είναι αδύνατον να κριθεί η ποιότητά τους, καθώς, αφ’ενός, οι επικριτές του θα μπορούσαν να τα αποδοκιμάζουν ακριβώς επειδή ήταν δικά του, ή να τα τιμούν (όπως η βράβευση στα Λήναια) για πολιτικές σκοπιμότητες.

sonatali via Getty Images

Κατά καιρούς είχε αντιδράσει πολύ άσχημα σε κριτικές από επιφανείς καλλιτέχνες, ρήτορες και φιλοσόφους καλεσμένους του, όπως όταν έστειλε στα λατομεία τον ποιητή Πολύξενο, θανάτωσε τον ποιητή Αντιφώντα και όταν...τσακώθηκε πάρα πολύ άσχημα με τον Πλάτωνα όταν αυτός επισκέφθηκε τις Συρακούσες, και του παρουσίασε τους λόγους που αποστρεφόταν την τυραννίδα, με αποτέλεσμα ο φιλόσοφος να φυγαδευτεί με σπαρτιατική τριήρη- ο κυβερνήτης της οποίας όμως, όπως αποδείχτηκε, είχε λάβει οδηγίες από τον Διονύσιο να πουλήσει τον Πλάτωνα ως δούλο, κάτι που έκανε- και ο φιλόσοφος απελευθερώθηκε εν τέλει μόνο χάρη στη βοήθεια των φίλων του.

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό για έναν άνθρωπο στη θέση του, από ένα σημείο και μετά έπασχε από αρρωστημένου επιπέδου καχυποψία και έλλειψη εμπιστοσύνης προς τον περίγυρό του: Λέγεται ότι φορούσε πάντα σιδερένιο θώρακα κάτω από τον χιτώνα του, επέβαλλε στους επισκέπτες του (ακόμα και στους γιους ή αδελφούς του) να γδύνονται και να ελέγχονται από τους φρουρούς του πριν μπουν στα διαμερίσματά του, και επέτρεπε μόνο στις κόρες του να τον ξυρίζουν. Η καχυποψία αυτή είχε ως αποτέλεσμα να εξορίσει ακόμα και άτομα του στενού του περιβάλλοντος, μεταξύ των οποίων και ο πιστός του φίλος και συνεργάτης Φίλιστος και ο αδελφός του Λεπτίνης, ενώ άλλοι τράπηκαν σε φυγή μόνοι τους ή θανατώθηκαν (ή βρήκαν τον θάνατο υπό ενδεχομένως «ύποπτες» συνθήκες).

Ως προς την προσωπική του ζωή πάντως, σε άλλο ένα παράδοξο, παρά την πολυτέλεια της αυλής του, ο ίδιος ήταν εγκρατής- και τα περί έκλυτου βίου που κυκλοφορούσαν από τους πολεμίους του θεωρείται πως δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Ο πρώτος γάμος του, με κόρη του Ερμοκράτη, είχε τραγικό τέλος, καθώς η γυναίκα του έπεσε θύμα των πολιτικών του αντιπάλων. Από εκεί και πέρα, φαίνεται πως αντιμετώπιζε τον γάμο καθαρά ως πολιτικό εργαλείο, επιδιώκοντας και απορρίπτοντας σχετικές προτάσεις με ξεκάθαρα πολιτικά κριτήρια. Σε αυτό το πλαίσιο, όταν έγινε στρατηγός αυτοκράτωρ, παντρεύτηκε δύο γυναίκες- τη Δωρίδα, κόρη ισχυρού πολίτη των Λοκρών, και την Αριστομάχη, κόρη του ισχυρού Συρακούσιου Ιππαρίνου. Από τη Δωρίδα απέκτησε δύο γιους, τον Διονύσιο των Νεότερο (και μετέπειτα διάδοχό του) και τον Ερμόκριτο, καθώς και μια κόρη, τη Δικαιοσύνη. Από την Αριστομάχη απέκτησε άλλους δυο γιους, τον Ιππαρίνο και τον Νυσαίο, και δύο κόρες, την Αρέτη και τη Σωφροσύνη. Όσον αφορά στους γάμους των παιδιών του, όπως θα ήταν αναμενόμενο, διαχειρίστηκε το θέμα επίσης με πολιτικά κριτήρια και σκοπιμότητες, αποσκοπώντας σε συμμαχίες, ενίσχυση των σχέσεών του με άτομα ενδιαφέροντος κ.α. Άξιο αναφοράς πάντως είναι πως, αντίθετα με τον πατέρα τους, οι γιοι του έκαναν έκλυτο βίο, κάτι που εξόργιζε τον Διονύσιο. Σημειώνεται επίσης πως φαίνεται ότι δεν εμπιστευόταν και πάρα πολύ τον ίδιο τον διάδοχό του, τον Διονύσιο τον Νεότερο.

Όσον αφορά στον θάνατό του, είναι ειρωνεία πως ήρθε εν μέσω μιας από τις μεγάλες πραγματικές «προσωπικές» χαρές του: Ήταν το εορταστικό συμπόσιο που ο, άνω των 60 πλέον, ποιητής τύραννος, διοργάνωσε για τη νίκη της τραγωδίας του στα Λήναια το 367 πΧ. Ο Διονύσιος είχε χαρεί πάρα πολύ- και ως εκ τούτου, ήπιε και πάρα πολύ, με αποτέλεσμα να τον πιάσει έντονη αδιαθεσία. Λίγο αργότερα, αρρώστησε βαριά και πέθανε. Ποτέ δεν θα γινόταν γνωστό εάν επρόκειτο για κάποια ασθένεια/ αντίδραση του ηλικιωμένου οργανισμού του σε υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ - ή, αν επρόκειτο για δολοφονία με δηλητήριο, επιβεβαιώνοντας την καχυποψία που χαρακτήρισε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.

Βιβλιογραφία- Πηγές:

-Ιστορία του Ελληνικού Έθνους- Τόμος Γ2: Κλασσικός Ελληνισμός 2- Εκδοτική Αθηνών ΑΕ, 1978

-Έλληνες εναντίον Καρχηδονίων- Η αδυσώπητη σύγκρουση για κυριαρχία στη δυτική Μεσόγειο (8ος-3ος αιώνας πΧ)- Σωτήριος Φ. Δρόκαλος, Μονογραφίες Στρατιωτική Ιστορία- Γνώμων Εκδοτική

-Οι Έλληνες της Δύσης- Valerio M. Manfredi, Εκδοτικός Οίκος Α.Α. Λιβάνη

 

 

 

 

 

 

Ο Βωμός της Περγάμου και η πολυδάπανη ανακαίνιση


Στις 17 Νοεμβρίου ανοίγει τμήμα του Μουσείου της Περγάμου με μια προσωρινή έκθεση όπου μπορεί κανείς να θαυμάσει τον περίφημο Βωμό της Περγάμου. Οι πολυδάπανες εργασίες ανακαίνισης θα ολοκληρωθούν το 2023.

Ο Βωμός της Περγάμου θεωρείται από πολλούς ειδικούς ως το όγδοο θαύμα του κόσμου. Κάθε χρόνο πάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες πηγαίνουν στο αποκαλούμενο νησί των μουσείων στο Βερολίνο για να απολαύσουν το αριστούργημα των ελληνιστικών χρόνων.

Εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια ο Βωμός της Περγάμου, διαστάσεων 30×30 μέτρων, είχε εξαφανιστεί πίσω από ένα προστατευτικό προπέτασμα. Για πρώτη φορά από το 1930, χρονιά που κατασκευάστηκε το πιο δημοφιλές μουσείο της Γερμανίας, γίνονται θεμελιώδεις εργασίες ανακαίνισης. Οι εργασίες από όταν ξεκίνησαν βρέθηκαν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων εξαιτίας του υψηλού κόστους. Εκτός αυτού οι εργασίες διαρκούν πολύ περισσότερο από ό,τι είχε σχεδιαστεί.

Ο εντυπωσιακός Βωμός της Περγάμου βρίσκεται «φυλακισμένος» πίσω από σκαλωσιές. Οι σιδεριές φθάνουν μέχρι την οροφή και κρατούν το βάρος από το βαρύ φορτίο με στόχο οι ειδικοί να προχωρήσουν με ασφάλεια στην αλλαγή των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

Στόχος να διατηρηθούν τα στοιχεία που ανέδειξαν το χαρακτήρα του μουσείου

«Το επαναστατικό στο Μουσείο της Περγάμου ήταν ότι ο επισκέπτης μπορούσε να δει από κοντά την αυθεντική αρχιτεκτονική και να την απολαύσει με φυσικό φως» λέει ο επικεφαλής των εργασιών Φρανκ Ρέγκερ. «Αυτά τα στοιχεία έκαναν διάσημο το μουσείο σε όλο τον κόσμο και αυτά τα στοιχεία θέλουμε να κρατήσουμε» συμπληρώνει.

Για το λόγο αυτό 2.500 τ.μ φωτιστικών εγκαταστάσεων στην οροφή και 5.300 τ.μ. γυάλινων οροφών θα πρέπει να ανανεωθούν. Η αίθουσα με τα ελληνιστικά εκθέματα είναι σχεδόν πανέτοιμη και οι εργασίες συνεχίζονται με πυρετώδεις ρυθμούς.

Οι εργασίες είναι πραγματικά δύσκολες και εξαιρετικά απαιτητικές. Για λόγους ασφαλείας οι υπεύθυνοι αποφάσισαν πολλά από τα ογκώδη εκθέματα να μην τα αποσυναρμολογήσουν. Παραμένουν κατά τη διάρκεια των εργασιών στους χώρους του μουσείου και βρίσκονται υπό διαρκή επιτήρηση. «Εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς» χαρακτηρίζει τα έργα ο Χέρμαν Πάρτσιγκερ, πρόεδρος του Ιδρύματος Πρωσικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η νέα προσωρινή έκθεση θα δώσει ώθηση

«Κατά τη διάρκεια των εργασιών φθάσαμε 34 φορές το ανώτατο όριο επιτρεπόμενων δονήσεων» δηλώνει η Άστριντ Μάρλοου, υπεύθυνη του πρόζεκτ και συμπληρώνει πως άξιζε τον κόπο να γίνουν όλα με τόση μεγάλη ακρίβεια, μιας και κανένα από τα πολύτιμα εκθέματα δεν έπαθε κάτι.

Οι εργασίες για την ανακαίνιση σημαντικών τμημάτων του μουσείου είχαν προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν το 2016, ωστόσο σύμφωνα με νεώτερες ανακοινώσεις το μουσείο θα είναι έτοιμο το 2023.

Οι εργασίες αποκατάστασης έχουν όμως άμεσες συνέπειες και στον αριθμό των επισκεπτών στο νησί των μουσείων, το σύμπλεγμα πέντε μουσείων στην καρδιά του Βερολίνου. Ο αριθμός τους από το 2012 έχει μειωθεί στο μισό. Η νέα τώρα προσωρινή έκθεση με τον τίτλο «Μουσείο της Περγάμου. Το πανόραμα» αναμένεται να δώσει νέα ώθηση.

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 17, 201   DW

Διαδώστε το!

 

 

 

 

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

Οι πόλεις του Μ. Αλεξάνδρου στις Μεσοποταμία,

Κεντρική Ασία,

Ινδία,

Κίνα


Οι πόλεις του Μ. Αλεξάνδρου στις Μεσοποταμία, Κεντρική Ασία, Ινδία, Κίνα – Δρ. Ποτίτσα Γρηγοράκου.

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ παρουσιάζουν την σειρά διαλέξεων: «ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ. Η εδραίωση του Ελληνισμού στην Ανατολή από τον Μέγα Στρατηλάτη».

Γ΄ μέρος
«ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΙΣ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΙΑ, ΙΝΔΙΑ, ΚΙΝΑ»

Ομιλήτρια
Δρ. ΠΟΤΙΤΣΑ ΓΡΗΓΟΡΑΚΟΥ, Ιστορικός, ερευνήτρια του Ελληνιστικού πολιτισμού της Ανατολής.

Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε την 28η Οκτωβρίου 2018 στην Αθήνα.


https://www.youtube.com/watch?v=3oj5pcSzIkI
Blog Widget by LinkWithin

 

 

 

 

 

Ρωμαϊκό Υδραγωγείο

– Το μνημείο που για αιώνες έδινε νερό στην Πάτρα (vid)

14/11/2018

Ένα από τα μεγαλύτερα έργα των ρωμαϊκών χρόνων στην Πάτρα αναδείχτηκε δείχνοντας την μεγάλη του αρχαιολογική αξία μέσα από το έργο της Μίνι Περιμετρικής.

Μιλάμε ασφαλώς για το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο ένα έργο που σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές κατασκευάστηκε τον 2ο αιώνα μ.χ. όταν η Πάτρα έχοντας γίνει από τα χρόνια του Αυγούστου ρωμαϊκή αποικία βρισκόταν στην κορύφωση της εμπορικής της ακμής, έχοντας αναπτυχθεί λόγω αυτής μια τοπική εύπορη τάξη που μπορούσε και είχε σε έναν βαθμό την δική της ανεξαρτησία, σε ότι αφορά τις οικονομικές και εμπορικές της συναλλαγές.

Το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο κατασκευάστηκε πιθανότατα στα χρόνια του αυτοκράτορα Ανδριανού και είχε ως σκοπό του την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην Πάτρα που έως τότε υδρευόταν από πηγάδια.

Το υδραγωγείο ήταν μήκους 7,5 χιλιομέτρων και αντλούσε νερό από τις πηγές που βρίσκεται ο οικισμός Ρωμανός. Το υδραγωγείο σε πολλά τμήματα του ήταν υπόγειο ενώ σε άλλα χρειάστηκε να κτιστεί γεφύρωση.

Η χρήση του ήταν αδιάκοπη μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα. Σύμφωνα με ξένους περιηγητές που πέρασαν από την πόλη τον 17ο αιώνα το υδραγωγείο διατηρούνταν σε καλή κατάσταση ακόμα και μετέφερε νερό.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι είχε δυο σειρές τόξα που ήταν κατασκευασμένα από πελεκητή πέτρα και επενδυμένα με τούβλα και στην κορυφή το αυλάκι που μετέφερε το νερό.

Η λειτουργία του σταμάτησε οριστικά μετά από αρκετές επισκευές που του είχαν γίνει, τον 19 αιώνα, το 1874, μετά την διοχέτευση νερού στην πόλη με σωλήνες.

Σήμερα διασώζεται τμήμα της γεφύρωσης στη Σαμακιά. Το 2008, για τις ανάγκες των έργων κατασκευής της «μικρής περιμετρικής οδού της Πάτρας» που έτεμνε κάθετα το μνημείο, τμήμα του υδραγωγείου κόπηκε και μεταφέρθηκε βορειότερα όπου είναι και επισκέψιμο.

Δείτε πως είναι σήμερα το μνημείο αυτό της Πάτρας μέσα από το βίντεο του Allthings Fotis.

https://www.youtube.com/watch?v=1GHOVjVUCx8
<span data-mce-type="bookmark" style="display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;" class="mce_SELRES_start"></span>
ΠΗΓΗ

 

 

 

 

 

 

Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 2018

Η πυραμίδα του Πουεμπλίτο στο Μεξικό, ιερό κορυφής, όπως της Κρήτης, των Κυθήρων,

της Ακρόπολης, κ.ά.- βίντεο του Ξ. Μουσά


Η πυραμίδα του Πουεμπλίτο στο Μεξικό, ιερό κορυφής, όπως της Κρήτης, των Κυθήρων, της Ακρόπολης, κ.ά.
ΒΙΝΤΕΟ και ΚΕΙΜΕΝΟ του καθηγητή Ξενοφώντα Μουσά
Η πυραμίδα του Πουεμπλίτο στο Κερέταρο του Μεξικό.

Η τοποθεσία της είναι επιλεγμένη ως ιερό κορυφής. Όπως τα της Κρήτης, των Κυθήρων, της Ακροπόλεως Αθηνών, κ.ά. Η θέση της έχει επιλεγεί, ώστε οι ανατολές και δύσεις του Ηλίου, σε ηλιοστάσια και ισημερίες, να γίνονται από τις κορυφές των γύρω βουνών!
ΔΕΙΤΕ την στο βίντεο που έστειλε στο ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ο καθηγητής κ. Ξ. Μουσάς, από το Μεξικό, όπου ευρίσκεται:

arxeion-politismou.gr

 

 

 

 

Νίσυρος:

Το νησί που γεννήθηκε μετά από γιγαντομαχία των θεών

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 11, 2018


Το μικρό νησί του Αιγαίου φιλοξενεί ένα ενεργό ηφαίστειο, το νεαρότερο του τόξου του Νότιου Αιγαίου και σύμφωνα με τη μυθολογία δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της Γιγαντομαχίας, όταν θεοί και Τιτάνες πολεμούσαν μεταξύ τους.

Ο Ποσειδώνας έκοψε με την τρίαινά του ένα κομμάτι από την Κω και το εκσφενδόνισε στον γίγαντα Πολυβώτη με αποτέλεσμα να τον καταπλακώσει. Ο βράχος αυτός είναι η Νίσυρος και οι καπνοί που αναδύονται από τους ηφαιστειακούς κρατήρες είναι τα χνώτα του Πολυβώτη.

Η Δημιουργία του Νησιού

Α) ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ:

Σύμφωνα με τη μυθολογία η Νίσυρος δημιουργήθηκε όταν κατά την περίοδο της Γιγαντομαχίας, ο Ποσειδώνας έφτασε στην Κω καταδιώκοντας τον Γίγαντα Πολυβώτη. Στην Προσπάθεια του να τον εξοντώσει απέκοψε ένα κομμάτι της Κωακής Γής και το εκτόξευσε στον Πολυβώτη, το οποίο και τον καταπλάκωσε. Αυτό το κομμάτι της Γης θεωρείται ότι είναι η Νίσυρος και οι περιοδικές δονήσεις λόγω της ηφαιστειακής δράσης του νησιού αποδίδονται στους βρυχηθμούς του Γίγαντα Πολυβώτη, ο οποίος προσπαθεί να απελευθερωθεί από το βάρος του βράχου που αιώνες τώρα τον πλακώνει.

Αν και δεν γνωρίζουμε πότε άρχισε για πρώτη φορά να αναβλύζει το λιωμένο πέτρωμα στην περιοχή της Νισύρου, πότε άρχισαν να οικοδομούνται τα υποθαλάσσια θεμέλια του νησιού, ο παραπάνω μύθος μας αποκαλύπτει ότι οι πρόγονοί μας γνώριζαν πως η Νίσυρος είναι ένα ηφαίστειο και ότι τα πετρώματα της είναι παρόμοια με αυτά της νοτιοδυτικής Κω. Γνώριζαν ότι οι συχνοί τοπικοί σεισμοί που συνοδεύονται από κρότους και θόρυβο, και ταλαιπωρούσαν το νησί από εκείνα τα χρόνια, είναι συνυφασμένοι με το μηχανισμό γένεσης του νησιού.

Β) ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΚΡΗΞΕΙΣ:

Το ηφαίστειο της Νισύρου αναδύεται από τη θάλασσα και αρχίζει να οικοδομεί ένα χερσαίο κώνο πριν περίπου 150.000 χρόνια. Τα επόμενα 100.000 χρόνια η βίαιη εκρηκτική και η ήπια ηφαιστειακή δράση, που διαδέχονται η μία την άλλη, οικοδομούν από τη διαδοχή στρωμάτων τέφρας, ρευμάτων λάβας και θόλων ένα ηφαιστειακό κώνο πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, με διάμετρο επτά (7) περίπου χιλιόμετρα και μέγιστο ύψος 600 μέτρα.

Η πρώτη σειρά μεγάλων εκρήξεων εκδηλώνεται πριν περίπου 40.000 χρόνια. Τα εγκλωβισμένα μαγματικά αέρια τινάζουν στον αέρα το λιωμένο πέτρωμα παράγοντας δεκάδες εκατομμύρια τόνους ελαφρόπετρας και στάχτης.

Η Πρώτη μεγάλη καταστροφική έκρηξη εκδηλώνεται στο νησί πριν από περίπου 25.000 χρόνια. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα 8 δισεκατομμύρια τόνοι λιωμένο πέτρωμα εκτοξεύονται στην ατμόσφαιρα παράγοντας πάνω από 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ελαφρόπετρας και στάχτης. Η κορυφή του ηφαιστείου κατακρημνίζεται στο κενό που έχει δημιουργηθεί κάτω από το νησί λόγω της εκτόξευσης του μάγματος και δημιουργείται η πρώτη καλδέρα της Νισύρου. Μετά από την έκρηξη, το παχύρευστο λιωμένο πέτρωμα οικοδομεί μεγάλους θόλους λάβας κοντά στα ανατολικά τείχη της πρώτης καλδέρας και καλύπτει τις νοτιοανατολικές πλαγιές του ηφαιστείου με πολύ παχιά ρεύματα λάβας, αυτά όπου σήμερα πάνω τους βρίσκονται χτισμένα τα Νικειά.

Η περίοδος ηρεμίας που ακολουθεί διακόπτεται από τη δεύτερη καταστροφική έκρηξη της Νισύρου, πριν περίπου 15.000 χρόνια, η οποία προσθέτει νέα στρώματα ελαφρόπετρας στο νησί και δημιουργεί τη σημερινή καλδέρα της Νισύρου. Έτσι η Νίσυρος παίρνει τη σημερινή μορφή της.

Καμία από τις επόμενες εκρήξεις του ηφαιστείου, που καταγράφονται στις ιστορικές πηγές, δεν παράγουν λιωμένο πέτρωμα. Όλες είναι υδροθερμικές εκρήξεις και οφείλονται στην ύπαρξη υπέρθερμου ατμού στο υπέδαφος του νησιού. Το θαλασσινό νερό και το νερό της βροχής κατεισδύουν στα πετρώματα του νησιού, συγκεντρώνονται σε βαθείς ορίζοντες και θερμαίνονται από το μάγμα. Το νερό εκεί μετατρέπεται σε υπέρθερμο ατμό, ασκεί φοβερές πιέσεις που, όταν ξεπεράσουν το βάρος και τη συνεκτικότητα των υπερκείμενων πετρωμάτων, τα τινάζει στον αέρα προκαλώντας μία υδροθερμική έκρηξη. Τέτοιες ήταν όλες οι εκρήξεις που έχουν καταγραφεί στη Νίσυρο κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Η ομορφιά

Τα πλακόστρωτα δρομάκια, τα βοτσαλωτά διακοσμητικά στις αυλές και τα μαγαζάκια που ξεφυτρώνουν απρόσμενα σε γωνιές καλωσορίζουν τον επισκέπτη στο Μανδράκι της Νισύρου.

Το Μανδράκι η πρωτεύουσα του νησιού και είναι ένας όμορφος, γραφικός οικισμός, με στενά δρομάκια και όμορφα σπίτια σε τόνους λευκού και μπλε.

Περπατήστε στο δημαρχείο με την πλατεία Δελφινιών με τα ψηφιδωτά και στην πλατεία της Ηλικιωμένης, που κληρονόμησε το όνομα από τα παλιά τα χρόνια, όταν μόνο οι γεροντότεροι του νησιού επιτρεπόταν να συχνάζουν στα καφενεία της.

Πάνω από τον οικισμό επισκεφτείτε τον λόφο με το κάστρο και το μοναστήρι της Παναγιάς Πυλιανής, από τα πιο σημαντικά προσκυνήματα στα Δωδεκάνησα. Η μονή χρονολογείται από τον 17ο αιώνα και προσφέρει μοναδική θέα στο Μανδράκι από τον περίβολο του ναού.

arxaia-ellinika, visitnisyros

Διαδώστε το!

 

 

 

 


Αυτή ίσως να είναι η πρώτη φωτογραφία του Παρθενώνα!

Posted by olympiada στο Νοέμβριος 9, 2018

Ο Παρθενώνας ήταν ίσως το πρώτο ιστορικό μνημείο που φωτογραφήθηκε!

Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί το 1840. Να σημειωθεί ότι οι πρώτες φωτογραφίες στην ιστορία της ανθρωπότητας ελήφθησαν το 1820, όπου χρειαζόταν η έκθεση στο πρώιμο «φιλμ» για αρκετές ώρες ακόμα και ημέρες! Το 1839 όμως έγινε η μεγάλη υπέρβαση στην τέχνη της φωτογραφίας και αυτό κάνει τον Παρθενώνα ένα από τα πρώτα μνημεία που φωτογραφήθηκαν.

Διαδώστε το!

 

 

 


Το μεγαλύτερο κρουαζιερόπλοιο της αρχαιότητας

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 8, 2018


Διέθετε αίθουσα ψυχαγωγίας, γυμναστήριο, πισίνα, στάβλους και ισχυρότατο αμυντικό σύστημα. «Κόστισε» όμως την καταστροφή ενός δάσους…

Εκτροφείο ψαριών, στάβλοι για άλογα, γυμναστήριο ακόμη και ναός ήταν κάποιοι από τους χώρους που διέθετε το κρουαζιερόπλοιο της αρχαιότητας. Η Συρακουσία είχε την δυνατότητα να ικανοποιήσει οποιαδήποτε ανάγκη προέκυπτε στο επιβατικό κοινό και στα στελέχη του πληρώματος.

Στα μέσα του 3ου αιώνα π.Χ., ο Τύραννος των Συρακουσών Ιέρωνας ο Δεύτερος, έδωσε την εντολή να κατασκευαστεί το μεγαλύτερο πλοίο του αρχαίου κόσμου, ακολουθώντας τον ανταγωνισμό τεχνολογικών επιτευγμάτων που είχε δημιουργηθεί μεταξύ των Ελληνιστικών πόλεων.

Την εποχή εκείνη η ναυπηγική βρισκόταν στην ακμή της και ένα νέο είδος πλωτού σκάφους ήταν έτοιμο να γεννηθεί. Οι μεγαλοπρεπείς διαστάσεις της Συρακουσίας και η πρωτοποριακή της χρήση, ανέβασαν τον πήχη των επιτευγμάτων της ελληνιστικής εποχής.

Το μοναδικό ταξίδι της κολοσσιαίας πλωτής κατασκευής

Το γιγαντιαίο πλοίο μήκους 75 μέτρων κατασκευάστηκε περίπου το 240 π.Χ. από τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα Β’, με ναυπηγό τον Κορίνθιο Αρχία και επόπτη τον Αρχιμήδη. Ο τύραννος θέλησε να βοηθήσει τις πληγείσες από τον λιμό περιοχές της Ρώμης και της Αλεξάνδρειας, αποφάσισε να τις προμηθεύσει με μεγάλες ποσότητες σιτηρών.

Επειδή η απόσταση από τις Συρακούσες ήταν μεγάλη και ο ανταγωνισμός των ελληνιστικών πόλεων στα τεχνολογικά τους επιτεύγματα έντονος, ο Ιέρωνας έδωσε εντολή να κατασκευαστεί ένα τόσο μεγάλο πλοίο που να χωρά τεράστιες ποσότητες σιτηρών και να είναι σε θέση να αμυνθεί σε περίπτωση πειρατικής επίθεσης.

Η Συρακουσία πραγματοποίησε ένα και μοναδικό ταξίδι. Ξεκίνησε από τις Συρακούσες με προορισμό την Αλεξάνδρεια. Όταν ολοκλήρωσε το ταξίδι του με επιτυχία, δόθηκε ως δώρο στον Βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίο τον Ευεργέτη. Η πιθανότερη αιτία για το ότι η Συρακουσία χρησιμοποιήθηκε μόνο μία φορά, είναι ότι λόγω του μεγέθους της δύσκολα χωρούσε σε ελληνικά λιμάνια.

Μόλις μια δεκαετία μετά την κατασκευή της, ο Πτολεμαίος Δ’ ο Φιλοπάτωρ κατασκεύασε ένα παρόμοιο πλοίο, σχεδόν διπλάσιου μεγέθους με δύο κύτη, που ονομάστηκε τεσσαρακοντήρη.

Η τεχνολογία της Συρακουσίας και των γιγάντιων πολεμικών πλοίων των Πτολεμαίων χάθηκε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και εμφανίστηκε ξανά στο δυτικό πολιτισμό μετά από 1.500 χρόνια.

Λιθοβόλος μηχανή που εκσφενδόνιζε βέλη και μεγάλους λίθους.

Η τριπλή χρήση του πλοίου

Αν και δεν πρόκειται για ένα καθαρά πολεμικό πλοίο οι πανίσχυρες αμυντικές του διαρρυθμίσεις φανερώνουν το τεχνολογικό επίπεδο των μεγάλων πολεμικών πλοίων της εποχής. Το κρουαζιερόπλοιο χωριζόταν σε τρεις ορόφους, καθένας από τους οποίους εξυπηρετούσε διαφορετικές ανάγκες.

Στο πρώτο κατάστρωμα βρίσκονταν όλοι οι βοηθητικοί χώροι, οι αποθήκες εφοδιασμού και εμπορευμάτων, μια υδατοδεξαμενή, εκτροφείο ψαριών, στάβλοι για τα άλογα, φούρνοι, μύλοι, εργαστήρια και ένα αντλιοστάσιο. Στο δεύτερο κατάστρωμα βρίσκονταν οι πολυτελείς κλίνες των επιβατών και των στελεχών του πληρώματος, μαγειρείο, γυμναστήριο, αίθουσα ψυχαγωγίας, η οποία διέθετε βιβλιοθήκη με παπύρους, ατμόλουτρα, σκεπαστοί κήποι, διάδρομοι περιπάτου καθώς και ένας ναός τη Αφροδίτης.

Στο τρίτο κατάστρωμα, το ανώτερο, υπήρχαν περιμετρικά τείχη με επάλξεις και δεκάδες αμυντικά μηχανήματα, όπως οκτώ πύργους με λιθοβόλους, γερανούς, που ήταν τοποθετημένοι σε κάθε ένα από τα τρία ιστία και ήταν υπεύθυνοι για τη ρίψη βλημάτων και τη βύθιση εχθρικών πλοίων.

Ο αμυντικός εξοπλισμός συμπληρωνόταν από σιδηρές χείρες, οι οποίες βοηθούσαν στη σύλληψη, την ανύψωση και την ανατροπή εχθρικών πλοίων, καθώς και από γιγαντιαίους καταπέλτες που εκτόξευαν λίθους. Περιμετρικά, το πλοίο διέθετε κιγκλιδώματα για να εμποδίζουν την προσέγγιση εχθρικών πλοίων, ενώ στο πλήρωμα περιλαμβανόταν ισχυρό σώμα στρατιωτών.

Καινοτομίες της Συρακουσίας

Το πλουσιοπάροχο κρουαζιερόπλοιο της αρχαιότητας ήταν κατασκευασμένο από ξύλο. Ο Ιέρων αναζήτησε μεγάλες ποσότητες ξυλείας στα δάση της Αίτνας, τα οποία καταστράφηκαν και θυσιάστηκαν χιλιάδες κορμοί δέντρων για να χρησιμοποιηθούν στο επίτευγμα της ελληνιστικής ναυπηγικής. Με την ίδια ποσότητα ξυλείας που χρησιμοποιήθηκε για ένα τέτοιο πλοίο, θα μπορούσαν να είχαν κατασκευαστεί 69 τριήρεις!

Πίσσα και κάνναβη από το Ροδανό ποταμό και μεγάλες ποσότητες από λευκαία, ένα είδος φυτού που μεταφέρθηκε από την Ιβηρία, συμπλήρωναν τα υλικά κατασκευής του πλοίου. Η επιδίωξη του Ιέρωνα ήταν να ξεπεράσει κάθε επίτευγμα στη ναυπηγική και γι΄ αυτό επισκεπτόταν καθημερινά το ναυπηγείο, προκειμένου να παρακολουθεί τις εργασίες. Όταν ολοκληρώθηκε μεγάλο μέρος των εργασιών του πλοίου, ο τύραννος των Συρακουσών διέταξε την καθέλκυση του. Η μεταφορά του στη θάλασσα ήταν αναγκαία. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε μια σπουδαία επινόηση του Αρχιμήδη.

Η Συρακουσία καθελκύστηκε ημιτελής, με τη βοήθεια του κοχλία του Αρχιμήδη, που είχε τη δυνατότητα να ανεβάσει το νερό αποτελεσματικά. Η «κυρία των Συρακουσών», όταν κατασκευάστηκε, ήταν το μεγαλύτερο πλοίο της αρχαιότητας που έπλευσε στην ανοιχτή θάλασσα.

Ο κοχλίας του Αρχιμήδη.

Προσομοίωση της Συρακουσίας μπορείτε να βρείτε στο Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά. Το Μουσείο παρουσιάζει στο «STEP ART – Bήμα Τέχνης», έναν ειδικό χώρο στο κτήριο της οδού Πινδάρου 6 & Ακαδημίας, την εικαστική έκθεση «Η Πολεμική Τεχνολογία των Αρχαίων Ελλήνων». Η έκθεση λειτουργεί με ελεύθερη είσοδο για το κοινό έως τις 31 Δεκεμβρίου. Περιλαμβάνει 24 εκθέματα, τα οποία ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει σε φυσικό μέγεθος στα τρία παραρτήματα του Μουσείου – στην Αθήνα, στην αρχαία Ολυμπία και στο Κατάκολο.

Η αρχική φωτογραφία αποτελεί σχέδιο της Συρακουσίας από το 1798.

mixanitouxronou

Διαδώστε το!

 

 

 

 

 

To Φρούριο Γρατινής

-Στην πιο σημαντική πόλη της Ροδόπης τον 14ο αιώνα

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 7, 2018


Στους νότιους πρόποδες της οροσειράς της Ροδόπης, βόρεια από το σημερινό χωριό Γρατινή, και στην ανατολική όχθη του ποταμού Πάτερμου έχουν εντοπιστεί ερείπια οχυρωμένου οικισμού, που ταυτίζεται με την βυζαντινή Γρατιανούπολη (σημερινή Γρατινή).

Η Γρατιανούπολη ή Γρατιανού ή Γρατζιανούς φαίνεται πως υπήρξε σημαντικό φρούριο και οικιστικό κέντρο της κεντρικής Ροδόπης και της ορεινής περιοχής της Θράκης, κατά το 13ο και 14ο αιώνα, ιδιαίτερα μετά την καταστροφή το 1206 της Μοσυνούπολης, που μέχρι τότε ήταν η πιο σημαντική πόλη της Ροδόπης.

Ιστορία

Η Γρατιανούπολις λογικά πρέπει να πήρε το όνομά της από τον αυτοκράτορα Γρατιανό (367-383). Δυστυχώς καμιά ιστορική πηγή δεν πιστοποιεί αυτή τη σύνδεση. Ξέρουμε ότι κάποια Γρατιανουπολιτών πόλις αντιπροσωπεύτηκε στη Σύνοδο του 431 από τον επίσκοπο Φιλαδέλφιο ή Φιλάδελφο. Όμως, η ταύτιση εκείνης της επισκοπής με τη συγκεκριμένη θρακική πόλη δεν είναι σίγουρη.

Τι σχέση είχε ο Γρατιανός με τη Ροδόπη; Καμία. Ο Γρατιανός ήταν αυτοκράτορας της δυτικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας με έδρα τη Ρώμη και για πολύ λίγο, μετά το 378 και το θάνατο του θείου του Ουάλη στη μάχη της Αδριανούπολης, υπήρξε ηγεμόνας ολόκληρης της αυτοκρατορίας. Ο Γρατιανός έκανε μία κίνηση που ήταν καθοριστική στη Βυζαντινή ιστορία: Διόρισε τον (Μέγα) Θεοδόσιο ύπαρχο του Ιλλυρικού με έδρα τη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια του παραχώρησε την ανατολική αυτοκρατορία. Αυτή η κίνηση, συν το γεγονός ότι ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας που κατάργησε ειδωλολατρικές τελετές στη Ρώμη, δικαιολογεί ίσως την ίδρυση μιας πόλης στο όνομά του από τους Βυζαντινούς.

Δεν γνωρίζουμε πότε ιδρύθηκε η Γρατιανούπολη. Ο Προκόπιος, τον 6ο αιώνα, αναφέρει πόλη Γρατίανα στο Περί Πολέμων έργο του και Γρατιανή στο Υπέρ Πολέμων αλλά μάλλον πρόκειται για πόλη στη Μυσία, κοντά στο Δούναβη και δεν έχει σχέση με τη Θράκη. Δεν υπάρχει καμιά αναφορά τη Γρατιανούπολη από τη Μεσοβυζαντινή περίοδο.

Την πρώτη μνεία σε ιστορική πηγή έχουμε από τον Βυζαντινό ιστορικό και Μεγάλο Λογοθέτη Γεωργιο Ακροπολίτη ο οποίος στο έργο του Χρονική Συγγραφή μας πληροφορεί ότι ο Δεσπότης της Ηπείρου Θεόδωρος Κομνηνός Δούκας απελευθέρωσε τη Γρατζιανού από τους Φράγκους μαζί με την Ξάνθεια και την Μοσυνούπολη (και ενώ είχε ήδη καταλάβει τη Θεσσαλονίκη). Αυτό συνέβη το 1224.

Επομένως η πόλη υπήρχε ήδη τον 13ο αιώνα.

Η Γρατιανούπολις πιθανόν να ήταν ένα από τα 15 κάστρα που ανακατασκεύασε στη Θράκη ο πρωτοστράτωρ Μιχαήλ Δούκας Γλαβάς Ταρχανειώτης την περίοδο 1304-1305.

Τον 14ο αιώνα, η Γρατιανούπολη εξελίχθηκε στην πιο σημαντική πόλη της Ροδόπης. Σε αυτό έπαιξε ρόλο η καταστροφή της Μοσυνούπολης το 1206 που από τότε παρήκμασε και τελικά εγκαταλείφθηκε.

Το 1327, κατά τον πρώτο Βυζαντινό εμφύλιο του 14ου αιώνα, ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ’ Παλαιολόγος, καθώς πορευόταν από το Διδυμότειχο προς τα δυτικά εναντίον των στρατευμάτων του παππού του Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, συνάντησε τη μητέρα του Ξένη «εν Γρατζιάνου πόλει περί εκβολάς της Θράκης κειμένη». Το 1344, σε ένα χαρακτηριστικό επεισόδιο του δεύτερου βυζαντινού εμφυλίου του 14ου αι., ο Ιωάννης Καντακουζηνός κυρίευσε την «Γρατιανού πόλιν» με τη βοήθεια των φυλακισμένων του φρουρίου. Στη συνέχεια, ο Καντακουζηνός διόρισε το γιο του Ματθαίο άρχοντα της πόλης και της επαρχίας.

Ο Ματθαίος Καντακουζηνός παρέμεινε οικογενειακώς στην πόλη για αρκετά χρόνια μέχρι το 1355, όταν πολιορκήθηκε από τις δυνάμεις του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου που είχε επανέλθει στο θρόνο. Τελικά ο ήδη εκθρονισθείς Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός συμφώνησε να παραχωρήσει όλες τις θρακικές πόλεις στον Ιωάννη Ε’ και έπεισε τον Ματθαίο να παραδώσει και τη Γρατιανούπολη.

Ο Ματθαίος Καντακουζηνός μετά από περιπέτειες κατέφυγε στο Μοριά και για ένα διάστημα, στο τέλος της ζωής του, υπήρξε Δεσπότης του Μυστρά (1380-1383).

Η Γρατιανούπολη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς υπό τον Εβρενός, το 1361 ή 1363.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Η κάτοψη του έχει ακανόνιστο σχήμα και μήκος από B προς Ν μεγαλύτερο από 80μ. Η τοιχοδομία του, που φτάνει έως τα 4 μέτρα ύψος, αποτελείται από αργούς λίθους, κονίαμα, θραύσματα πλίνθων και ακατάστατη πλινθοδομή.

Το ανατολικό τείχος διαθέτει κυκλικό πύργο που σώζεται σε κάποιο ύψος, ενώ κοντά σε ένα νεότερο παρεκκλήσι βρέθηκε μία εξάγωνη ορθογώνια κινστέρνα (δεξαμενή), μεγάλων διαστάσεων με θολωτή οροφή.

kastra

Διαδώστε το!

 

 

 

 

 

 

Τρίτη, 6 Νοεμβρίου 2018

ETΣΙ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ...

Άποψη από εμάς στο "Ενάντια στην επιπεδούπολη"
( υποθέτουμε (;) "δυσνόητη" για πατριδοκάπηλους και πατριδέμπορους, φανατικούς σωβινιστές και "υπερπατριώτες" και (κρυφο)ρατσιστές και ζηλωτές θεωριών υπέρ καθαρόαιμων, εκλεκτών ελέω θεού ή "θεών" λαών...)

ΠΑΤΡΙΔΑ

ETΣΙ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ ΕΔΩ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ...

Η δικιά μας πατρίδα δεν καθορίζεται από σύμβολα, ιδεοληπτικές στάμπες, ευαγγέλια και μπούρκες και σαχλαμάρες περί εκλεκτών λαών ελιτιστών θεών. Και δεν υπόκειται στα προηγούμενα εργαλεία ελέγχου μαζικών ανακλαστικών. Είναι ασύμβατη με καταθέσεις πατριωτικών και λογής ιδεολογικών φρονημάτων, ούτε τη βρίσκει με σωτηριολογικές ή θανατολάγνες (ή και τα δυο μαζί) ονειρώξεις. Που έχει αποδειχτεί ιστορικά τόσες φορές ότι λειτουργούν προς όφελος μαυραγοριτών, σαράφηδων(=ο αργυραμοιβός) και κάθε μικρού ή μεγάλου τοκογλύφου που θησαυρίζει τρελά από "παιχνίδια" μαζικού ολέθρου κι από παζάρια μεταξύ των χειραγωγών πατριωτών και πατριδοκάπηλων.

Η δικιά μας πατρίδα δεν είναι δυνατόν να αποδεχτεί ως "κανονικότητα" ροπαλοφόρους κι ένοπλους
φύλακες και λογής δήμιους (σε αυτούς εντάσσουμε και τα hedge funds κι οκόκληρη τη χρηματοπιστωτική πανούκλα), να την ευτελίζουν, να τη φιμώνουν και να την κακοποιούν κάθε φορά που γυρεύει να αυτοκαθοριστεί. Και να υφάνει με χρώματα και σχήματα, που εμπνέουν την ψυχή της, το "χαλί" που πάνω του θα πατάει και το τοπίο που μέσα του θα υπάρχει. Γιατί η δικιά μας πατρίδα δεν ευδοκιμεί ούτε στο ελάχιστο μέσα σε κουτιά αφύσικου κατακερματισμού των δυνατοτήτων ανάπτυξης κάθε ικανότητας και ταλέντου. Ούτε είναι δυνατόν να αναπνεύσει μέσα σε σκοτεινά κελιά εγκλεισμού της γνώμης της, των κινήσεών της, της διαφορετικότητάς της.

Η δικιά μας πατρίδα δεν είναι δυνατόν να μισεί ή να υπονομεύει την ετερότητα, αλλά τη σέβεται και συνδιαλλέγεται μαζί της και για το δικό της και για το κοινό όφελος. Ούτε όμως ανέχεται να ξεγελιέται από κούφιες ιδιοτελείς ρητορείες περί ισοπέδωσης της ελευθερίας της υπόστασής της προς όφελος της ομοιομορφίας, δηλαδή μιας ύπουλης μορφής υλικών και πνευματικών δεσμών. Δεν κοιμάται μακάρια και δεν αφήνεται άναυδη στο έλεος πισώπλατων μαχαιρωμάτων από φίδια που μπορεί να ζεσταίνει και στον κόρφο της.

Η δικιά μας πατρίδα αγαπάει τη θαλπωρή της ανθρώπινης επαφής και των ανεκτίμητων δώρων της κι απεχθάνεται το άνεϋ όρων τάξιμο και την προπαγανδιστική εργασία υπέρ απελευθερωτικών καθηκόντων, που καταλήγουν να στραγγαλίζουν τη δημιουργική χαρά της ύπαρξης και τη ζωτική σημασία της ατομικότητας. Γιατί η δική μας πατρίδα λαχταρά ελεύθερους χώρους για να κινείται, να στοχάζεται, να μοιράζεται, να αλληλεπιδρά και να δρα. Δεν έχει καμία θέση μέσα σε απόλυτα προβλέψιμες πορείες νοικοκυρεμένης ανίας και θαψίματος της ζωής, μέσα σε αγέλες (μικρές ή μεγάλες) που στοχοποιούν την ενσυνειδησία της προσωπικότητας και το χάρισμα της ευθικρισίας υπέρ ομόφωνων κι απαρέγκλιτων βελασμάτων.Και, φυσικά, θεωρεί ολέθρια τραγικό το να βρεθεί μέσα σε πεδία μαχών υπέρ δογμάτων και "πατρώων ιδανικών" και ιδεολογιών ενάντια στα "εχθρικά" ανάλογα ιδανικά κι "αξίες". Πάντα προς όφελος των μεγαλο-κατασκευαστών και μικρών ή μεγάλων εμπόρων, που κατασκευάζουν κι εμπορεύονται σαν κομποσχοίνια, για μαζική διανομή, ιδεολογήματα και ιδανικά. Τιμωρώντας, ραπίζοντας και μαστιγώνοντας όσους αρνούνται τα αλισβερίσια τους και την ψυχαναγκαστική κατανάλωση των πνευματικά απονεκρωτικών προϊόντων τους.

Η δική μας πατρίδα εδρεύει πρώτιστα μέσα στα ελεύθερα πεδία της καρδιάς. Και στεριώνει όπου της παρέχονται (είτε απλόχερα είτε μέσα από τη δική της επίμονη προσπάθεια) όλες οι δυνατότητες ώστε όλο το εσωτερικό δυναμικό της να εξωτερικευτεί σε διεργασίες που οδηγούν σε μια αρμονική κι ολοκληρωμένη ζωή. Που όταν νιώθει πως απειλείται από τους ορκισμένους εχθρούς της, δεν φοβάται να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της στον αυτοπροσδιορισμό και την ελευθερία έκφρασης και ύπαρξης.

Η δικιά μας πατρίδα δεν φιλοδοξεί βέβαια να επιβληθεί στις πατρίδες των άλλων. Αλλά να συνυπάρχει μαζί τους, χωρίς να επιτρέπει ούτε την αφομοίωσή της απ'αυτούς ούτε την υποτίμηση κι εκμετάλλευσή τους.

Η δικιά μας πατρίδα αρέσκεται να έχει το μυαλό της τόσο στη γη όσο και στον έναστρο ουρανό! Για να ταξιδεύει σε ανεξερεύνητες διαδρομές ως τα πέρατα των κόσμων. Μήπως και συναντήσει τους σπινθήρες κι άλλων ταξιδευτών ώστε να γίνουν συνοδοιπόροι. "Συνωμοτώντας" στο χτίσιμο μιας ου-τοπικής πραγματικότητας, όπου η έννοια πατρίδα θα είναι συνυφασμένη με αυτή της ολότητας, της αυτο-επίγνωσης και της ανεξαρτησίας της αντίληψης.

Δηλαδή με αυτό το είδος ανεξαρτησίας που θεωρούμε ως δομικό υλικό κάθε "πατρίδας".

Ατομικής ή συλλογικής.

ανιχνευτής

Και βεβαίως "η δικιά μας πατρίδα" θέλει να εξελίσσεται. Mέσω και του στοχασμού και αναστοχασμού. Μαθαίνοντας απ'τα λάθη της, τις αστοχίες, λανθασμένες εκτιμήσεις και τις πάντα υπάρχουσες όποιες ευθύνες της. Έχει ειπωθεί ότι "πρέπει να έχουμε το θάρρος της γνώμης μας". Όμως καλό είναι, όπως έχει επισημάνει και κάποιος άλλος, "να έχουμε το θάρρος να επιτεθούμε και στις ίδιες τις γνώμες μας". "Τα πάντα ρει". Άρα υπόκεινται σε αλλαγή!

Διαφορετικά ο άνθρωπος θα καθηλωνόταν στο στάδιο των προϊστορικών σπηλαίων.

Ο Ένοικος ανάμεσα στους κόσμους

Πρωτοδημοσιευθέν στο Ενάντια στην "επιπεδούπολη"

Για πληρέστερη αντίληψη του κειμένου που ακολουθεί μπορείτε να το συνδέσετε και με τα παρακάτω δικά μας "μανιφέστα":
Ξέρουμε πως η ζωή δεν είναι στρωμένη με ροδοπέταλα, αλλά αγαπάμε τα ρόδα!
Ανάμεσα σε πατριώτες και πατριδοκάπηλους, κομματάρχες και κομματοπελτέδες, μπίζνεσμεν και υπαλλήλους, πασχίζουμε να αναλαμβάνουμε πάντα την "πάσα ευθύνη" των επιλογών μας...


upogia-taxi

 

 

 


Το Βυζαντινό Φρούριο Κομοτηνής

– Το μεγαλύτερο και αρχαιότερο μνημείο της πόλης

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 5, 2018


Χτίστηκε περί τον 4ο αι. μ. Χ. για λόγους οικονομικό-στρατιωτικούς μια και από εδώ περνούσε η Εγνατία οδός. Την πόλη της Κομοτηνής περιτείχισε ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α’ (379 – 395 μ.Χ.) επειδή κρίθηκε ως σημείο στρατηγικής σημασίας. Από εδώ περνούσε η Εγνατία Οδός και για στρατιωτικο-οικονομικούς λόγους η πόλη οχυρώθηκε με τείχος, κτισμένο με λίθους και ισχυρά κεραμοκονία.

Οριζόντιες στρώσεις τεσσάρων βησάλων ενισχύουν την συνοχή του. Η πρώτη απέχει από το σημερινό έδαφος περίπου 1μ., ενώ η επόμενη επαναλαμβάνεται μετά το 2μ. Είχε συνολικά δεκαέξι πύργους, από τους οποίους οι δώδεκα ήταν ορθογωνικοί και οι τέσσερις κυκλικοί στις γωνίες του. Το ύψος του έφτανε στα 9,60μ. Είχε δυο κύριες εισόδους στην ΝΔ και την ΝΑ πλευρά, ενώ υπήρχαν και δυο μικρότερες.

Με την πάροδο των αιώνων και την καταστροφή των γειτονικών οικισμών, χάρη στην προστασία που πρόσφερε, έγινε πόλος έλξης για τους πληθυσμούς της περιοχής. Το τείχος έμεινε ανέπαφο ως το 1363.

Οι Τούρκοι, κατά την διάρκεια των εισβολών τους, κατέστρεψαν ένα μέρος του κάστρου και έχτισαν με τις πέτρες του τζαμιά. Το καταστροφικό έργο συνέχισαν οι Βούλγαροι, οι οποίοι το 1910 κατεδάφισαν τους πύργους και ένα μεγάλο μέρος του τείχους που είχε απομείνει.

Σήμερα παραμένει ένα παραμελημένο μνημείο, θύμηση του ένδοξου παρελθόντος της πόλης.

Εκτενείς μαρτυρίες για την ιστορία του δεν έχουμε. Ο καθηγητής Στ. Κυριακίδης βεβαίωσε ότι στα μαθητικά του χρόνια διάβασε εντοιχισμένη επιγραφή, σε κάποιο πύργο, που έγραφε «Θεοδοσίου κτίσμα». Δυστυχώς το φρούριο δεν διατηρήθηκε ακέραιο, αλλά έχει καταστραφεί από το 1910 και εξής στα αρκετά σημεία του. Μέσα στα όριά του, στο βορειοδυτικό άκρο, είναι κτισμένο το Μητροπολιτικό Μέγαρο σε βυζαντινό ρυθμό.

komotini  5/11/2018

Διαδώστε το!

 

 

 

 

Γιατί όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος έχουν αρχαιοελληνικά ονόματα;

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 4, 2018


Οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος είναι 8: Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Άρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας. Τους περισσότερους από αυτούς τους ανακάλυψαν αρχαίοι Έλληνες αστρονόμοι. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που τους βάφτισαν με ονόματα Ελλήνων θεών. Όμως και οι πλανήτες που ανακαλύφθηκαν πολλά χρόνια αργότερα συνέχισαν να παίρνουν αρχαιοελληνικά ονόματα. Για ποιον λόγο;

Η επίσημη αστρονομική κοινότητα θεώρησε πως έπρεπε να συνεχιστούν τα ονόματα από την αρχαία ελληνική μυθολογία, τιμώντας με αυτόν τον τρόπο τους αρχαίους Έλληνες που θεμελίωσαν την Αστρονομία.

Πώς πήρε όμως ο κάθε πλανήτης το όνομά του;

Ερμής

Ο Ερμής είναι ο πιο κοντινός στον ήλιο πλανήτης και ο πιο μικρός στο ηλιακό μας σύστημα. Οι αρχαίοι Έλληνες αστρονόμοι είχαν παρατηρήσει πως κινείται πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους πλανήτες και γι΄ αυτό του έδωσαν το όνομα του φτεροπόδαρου θεού Ερμή, ο οποίος σύμφωνα με τη μυθολογία ήταν ο αγγελιαφόρος που μετέφερε μηνύματα σε θεούς και ανθρώπους.

Όπως ανακαλύφθηκε πολύ αργότερα, είναι όντως ο πιο «γρήγορος» πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα, καθώς μια πλήρης περιφορά του γύρω από τον Ήλιο διαρκεί μόνο 88 ημερολογιακές ημέρες.

Αφροδίτη

Αυτός ο πλανήτης είναι ο πιο λαμπερός και φαίνεται με γυμνό μάτι από τη Γη. Χάρη λοιπόν στην λαμπρότητά του οι αρχαίοι τον ονόμασαν Αφροδίτη, προς τιμήν της θεάς της ομορφιάς και προστάτιδας του έρωτα.

Γη

Οι αρχαίοι Έλληνες δεν θεωρούσαν ότι η Γη είναι πλανήτης. Πίστευαν πως ήταν το κέντρο του σύμπαντος και πως τα πάντα κινούνταν γύρω από αυτή. Την ονόμασαν Γη από τη Γαία, η οποία προϋπήρχε με το Χάος και τον Έρωτα-Φάνη στη δημιουργία του Κόσμου.

Άρης

Είναι ένας πλανήτης που έχει κόκκινο χρώμα – λόγω της χημικής του σύστασης, το οποίο οι αρχαίοι Έλληνες θεώρησαν πως συμβολίζει το αίμα του πολέμου. Έτσι του έδωσαν το όνομα του Άρη, του θεού του πολέμου.

Δίας

Είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος. Πιθανόν αυτό το είχαν αντιληφθεί οι αρχαίοι Έλληνες και γι΄ αυτό του έδωσαν το όνομα του Δία, του βασιλιά των Θεών.

Κρόνος

Βρίσκεται σε πιο μακρινή απόσταση από τη Γη και φαίνεται πως κινείται πιο αργά από τους υπόλοιπους πλανήτες, τους οποίους μοιάζει να παρακολουθεί από μακριά. Οι αρχαίοι Έλληνες τον ονόμασαν Κρόνο, που κατά τη μυθολογία ήταν Τιτάνας και πατέρας του Δία. Το όνομά του σχετίζεται με τον χρόνο.

Μετά από αρκετά χρόνια ανακαλύφθηκαν οι υπόλοιποι πλανήτες από Άγγλους και Γάλους αστρονόμους, οι οποίοι αρχικά ήθελαν να τους βαφτίσουν με δικά τους ονόματα. Ωστόσο η επίσημη αστρονομική κοινότητα δεν τα αποδέχθηκε και κράτησε την παράδοση οι πλανήτες να παίρνουν αρχαιοελληνικά ονόματα.

Ουρανός

Καθώς δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι από τη Γη, όπως οι άλλοι πλανήτες, ο Ουρανός δεν αναγνωρίστηκε στους αρχαίους χρόνους ως πλανήτης. Ώσπου το 1781 τον ανακάλυψε ο Βρετανός (γερμανικής καταγωγής) αστρονόμος και μουσικός σερ Ουίλιαμ Χέρσελ (Sir Frederick William Herschel). Ήταν ο πρώτος πλανήτης που ανακαλύφθηκε με τηλεσκόπιο.

Ο Χέρσελ ήθελε να τον ονομάσει «Το αστέρι του Γεωργίου» (ή βασιλιά Γεώργιο), προς τιμήν του βασιλιά Γεωργίου του 3ου, του οποίου υπήρξε προσωπικός αστρονόμος, αλλά η επίσημη επιστημονική κοινότητα δεν του το επέτρεψε. Ο νέος πλανήτης πήρε τελικά το όνομα Ουρανός που του έδωσε ο Γερμανός αστρονόμος Γιόχαν Έλερτ Μπόντε, ο οποίος επαναπροσδιόρισε την τροχιά του. Κατά την ελληνική μυθολογία ο Ουρανός ήταν πατέρας του Κρόνου και παππούς του Δία.

Ποσειδώνας

Είναι ο μοναδικός πλανήτης που ανακαλύφθηκε (1846) με μαθηματικούς υπολογισμούς και όχι έπειτα από εμπειρικές παρατηρήσεις.

Η ανακάλυψή του Ποσειδώνα χρεώνεται στον Γάλλο μαθηματικό Ουρμπέν Λεβεριέ, ο οποίος ειδικευόταν στην Ουράνια Μηχανική. Αυτός προέβλεψε τη θέση του – χρησιμοποιώντας μόνο μαθηματικά – και έπεισε τους αστρονόμους να τον ψάξουν.

Οι υπολογισμοί του έγιναν για να εξηγήσουν τις αποκλίσεις στην τροχιά του Ουρανού και στους νόμους του Κέπλερ και του Νεύτωνα. Ο Λεβεριέ έστειλε τις συντεταγμένες στον Γερμανό αστρονόμο Γιόχαν Γκότφριντ Γκάλε ζητώντας του να τους επαληθεύσει. Ο Γκάλε εντόπισε τον Ποσειδώνα την ίδια νύχτα που έλαβε την επιστολή του Λεβεριέ, με 1° διαφορά από την προβλεπόμενη θέση.

Η ανακάλυψη του Ποσειδώνα θεωρείται ευρέως ως μια δραματική επικύρωση της Ουράνιας Μηχανικής και είναι μία από τις πιο αξιόλογες στιγμές της επιστήμης του 19ου αιώνα.

Ο Γερμανός αστρονόμος Γιόχαν Γκότφριντ Γκάλ, που βοήθησε στην ανακάλυψή του, πρότεινε ο πλανήτης να ονομαστεί Λεβεριέ, προς τιμήν του Γάλλου συναδέλφου του. Όμως η διεθνής αστρονομική κοινότητα της εποχής δεν το δέχθηκε. Τελικά ο ίδιος ο Λεβεριέ τον ονόμασε Ποσειδώνα, από τον αρχαίο θεό της θάλασσας. Κι αυτό γιατί ο συγκεκριμένος πλανήτης φαίνεται γαλάζιος, καθώς στην ατμόσφαιρά του υπάρχει υψηλή συγκέντρωση μεθανίου.

bimag

Διαδώστε το!

 

 

 

 

Μνημόνιο συνεργασίας για την προστασία της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου

Θα καθορίσει τους όρους και τη χρηματοδότηση των έργων

Μνημόνιο συνεργασίας για την προστασία της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου

Μνημόνιο συνεργασίας που θα καθορίσει τους όρους και τη χρηματοδότηση των έργων για την ανάδειξη και προστασία της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου υπεγράφη σήμερα το μεσημέρι στο παλάτι των Ιπποτών.

Το μνημόνιο υπεγράφη από τον αναπληρωτή υπουργό Ναυτιλίας και νησιωτικής πολιτικής Νεκτάριο Σαντορινιό, τον υφυπουργό Πολιτισμού Κωνσταντίνο Στρατή, τον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο και τον δήμαρχο Ρόδου Φώτη Χατζηδιάκο. Το μνημόνιο συνεργασίας αποτελεί προπομπό για την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης για τη Μεσαιωνική Πόλη, θεσμό που λειτούργησε με ιδιαίτερη επιτυχία από το 1986 έως και το 2004. Στο πλαίσιο αυτό είχαν πραγματοποιηθεί σημαντικά έργα για τις υποδομές της Μεσαιωνικής Πόλης αλλά και είχαν χρηματοδοτηθεί σωστικές ανασκαφές παράλληλα με την αντιμετώπιση των αναγκών που υπήρχαν.

Για την εξέλιξη αυτή δεδομένου ότι η ενεργοποίηση του θεσμού της προγραμματικής σύμβασης αποτελούσε χρόνιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας εξέφρασαν την ικανοποίηση τους οι εκπρόσωποι των τοπικών φορέων. Στην αναγκαιότητα της προστασίας και ανάδειξης της Μεσαιωνικής Πόλης αναφέρθηκαν όλοι οι εκπρόσωποι στη διάρκεια των εργασιών της ημερίδας που πραγματοποιείται σήμερα στο νησί, για την 30η επέτειο της ένταξης της Μεσαιωνικής Πόλης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Πόλεων Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Στην ομιλία του ο υφυπουργός Πολιτισμού Κ. Στρατής αναφέρθηκε στη σημαντική επέτειο και στη μακροχρόνια συνεργασία των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού με τους τοπικούς φορείς και υπηρεσίες, που όπως τόνισε έχει αποδώσει καρπούς. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να διευρυνθεί και στην προσπάθεια αυτή στοχεύει το μνημόνιο συνεργασίας που υπεγράφη, το οποίο θα καθορίσει τους στόχους και τις δράσεις της συνεργασίας αυτής με σκοπό η Μεσαιωνική Πόλη να καταστεί πολιτιστικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας, όπως χαρακτηριστικά τόνισε.

Η Μεσαιωνική Πόλη έχει σήμερα ανάγκη από μια νέα ώθηση επεσήμανε στην παρέμβαση του ο αναπληρωτής υπουργός Ναυτιλίας Νεκτάριος Σαντορινιός ο οποίος αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα της χθεσινής επετείου και στις προσπάθειες που υπήρξαν τα προηγούμενα χρόνια.

NEWSBEAST.GR  3/11/2018

Δημήτρης Μητρόπουλος

– Ο μεγάλος Έλληνας μαέστρος που πέθανε στη Σκάλα του Μιλάνου

Posted by IGOR στο Νοέμβριος 2, 2018


Διεθνούς φήμης αρχιμουσικός, συνθέτης και πιανίστας. Ήταν γνωστός για τη φωτογραφική του μνήμη (μπορούσε να διευθύνει χωρίς παρτιτούρα) και τον ασκητικό τρόπο της ζωής του, απόρροια της βαθιάς χριστιανικής πίστης του.

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 18 Φεβρουαρίου 1896. Ο πατέρας του Ιωάννης διατηρούσε κατάστημα με δερμάτινα είδη στην Αγίου Μάρκου και η μητέρα του Αγγελική ήταν νοικοκυρά. Σπούδασε πιάνο και σύνθεση στο Ωδείο Αθηνών και αποφοίτησε με άριστα το 1919. Σπουδαστής ων πήρε το βάπτισμα του πυρός ως μαέστρος, διευθύνοντας τη Συμφωνική Ορχήστρα του Ωδείου στις 29 Απριλίου 1915. Το 1920 με υποτροφία του Ωδείου Αθηνών μετέβη στις Βρυξέλλες, όπου έλαβε ιδιωτικά μαθήματα σύνθεσης και οργάνου.

Από το 1922 έως το 1924 εργάστηκε ως μουσικός εκγυμναστής στην Κρατική Όπερα του Βερολίνου. Εκεί γνώρισε τον ιταλό συνθέτη και πιανίστα Φερούτσιο Μπουζόνι, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μουσική του εξέλιξη. Το 1924 επιστρέφει στην Αθήνα και αναλαμβάνει τη διεύθυνση της Συμφωνικής Ορχήστρα του Ωδείου Αθηνών (1924 – 1925 και 1927 – 1937) και της Ορχήστρας του Συλλόγου Συναυλιών (1925 – 1927). Παράλληλα, ακολουθεί διεθνή καριέρα, διευθύνοντας σπουδαία ευρωπαϊκά μουσικά σύνολα. Πρώτη του διεθνής εμφάνιση στις 27 Φεβρουαρίου 1930, όταν διευθύνει τη Φιλαρμονική του Βερολίνου, συμμετέχοντας ταυτόχρονα ως σολίστ στο Τρίτο Κοντσέρτο για Πιάνο του Προκόφιεφ.

Το 1936 πήγε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ για να διευθύνει τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστόνης, ύστερα από πρόσκληση του μόνιμου διευθυντή της Σερζ Κουσεβίτσκι. Το 1938 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της Συμφωνικής Ορχήστρας της Μινεάπολης, στην οποία παρέμεινε επικεφαλής έως το 1949, καθιστώντας τη μία από τις κορυφαίες ορχήστρες των ΗΠΑ. Το 1949 μετακόμισε στη Συμφωνική της Νέας Υόρκης, στην οποία παρέμεινε έως το 1957 ως συνδιευθυντής αρχικά και στη συνέχεια ως αρχιμουσικός και καλλιτεχνικός διευθυντής.

Από το 1950 ξανάρχισε τις ευρωπαϊκές του εμφανίσεις, έπειτα από απουσία 12 ετών στις ΗΠΑ. Από τότε μοίραζε τον χρόνο του μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής. Το καλοκαίρι του 1955 πραγματοποίησε μια μεγάλη πανευρωπαϊκή περιοδεία με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Νέας Υόρκης. Ανάμεσα στις πόλεις που επισκέφθηκε ήταν και η Αθήνα, έπειτα από απουσία 17 ετών. Η συναυλία της ορχήστρας στο Ηρώδειο άφησε εποχή. Η δύσκολη ευρωπαϊκή κριτική χαιρέτισε στο πρόσωπό του Μητρόπουλου ένα μεγάλο μαέστρο και χαρακτήρισε τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης ως το κορυφαίο αμερικανικό συμφωνικό συγκρότημα, που συνδυάζει την τεχνική τελειότητα μιας αφρικανικής ορχήστρας με τη μουσικότητα της γνήσιας ευρωπαϊκής παράδοσης.

Ο Δημήτρης Μητρόπουλος, εκτός από σπουδαίος μαέστρος, υπήρξε και πολύ αξιόλογος συνθέτης. Έγραψε περίπου 40 έργα για ορχήστρα, πιάνο και φωνή, καθώς και μία όπερα («Αδελφή Βεατρίκη»). Οι πρώτες του συνθέσεις ήταν γραμμένες στο τονικό σύστημα, αλλά με ενδιαφέροντες αρμονικούς πειραματισμούς, οι οποίοι γύρω στο 1915 γίνονται περισσότερο τολμηροί, φτάνοντας στην ατονικότητα τη δεκαετία του ’20.

Είναι ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που χρησιμοποίησε στο έργο του «Οστινάτα για βιολί και πιάνο» (1926-1927) αυστηρά δωδεκαφθογγική τεχνική.

Ο Δημήτρης Μητρόπουλος έπεσε επί των επάλξεων. Στις 2 Νοεμβρίου 1960 ο μεγάλος Έλληνας μαέστρος πέθανε από καρδιακή προσβολή πάνω στο πόντιουμ της Σκάλας του Μιλάνου, κατά τη δοκιμή της «Τρίτης Συμφωνίας» του Μάλερ. Είχαν προηγηθεί δύο καρδιακά επεισόδια, το 1953 και το 1959.

Όσο ζούσε, αλλά και στη διαθήκη του, είχε εκφράσει την επιθυμία η σορός του να καεί και η τέφρα του να διακομισθεί στην Ελλάδα. Η καύση έγινε στο Λουγκάνο και η τέφρα του μεταφέρθηκε στην Αθήνα. Ύστερα από μια επίσημη, αλλά και συγκινητική τελετή στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, η τέφρα του Δημήτρη Μητρόπουλου έμεινε για κάποιο διάστημα στο Ωδείο Αθηνών και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Α’ Νεκροταφείο, σε τάφο που παραχώρησε ο Δήμος Αθηναίων και κατασκεύασε ο γλύπτης Γιάννης Παππάς.

Ο Δ. Μητρόπουλος διευθύνει τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης σε πρόβα και συναυλία

https://www.sansimera.gr/biographies/302

Διαδώστε το!

 

. Δυτική Μακεδονία

 

 

 

 

°F | °C
invalid location provided